آدرس جدید وبلاگ
* بر روی عکس کلیک کنید *
خرید و فروش انواع پرنده های زینتی
مشاوره در امور دارو و درمان پرندگان
اغلب اشخاص به خاطر آواز دلنشین پرنده اقدام به نگهداری قناری می نمایند.
راهنمایی اولیه :
در ماههای آبان یا آذر اقدام به خرید قناری نر جوانی که تازه آوازخوانی را آموخته نمایید. در صورت امکان حق تعویض را با فروشنده شرط کنید. تا مثلا اگر قناری آواز خوان خوبی نبود آنرا با دیگری عوض نمایید. آوازخوان های با استعداد در فروشگاه های مناسب داخل محفظه های انفرادی نگهداری می شوند. بدین ترتیب خریدار امکان شنیدن صدای تک تک آنها را داشته و می تواند بسته به دلخواه یکی را انتخاب نماید. قدری وقت صرف نموده و به پرنده مورد نظر خود گوش فرا دهید. در صورتی که جزییات آواز پرنده برایتان اهمیت دارد از شخص متخصص کمک بگیرید. به همان گونه که تمامی قناری ها زرد نمی باشند همه شان نیز دارای آواز خوش نیستند. برخی دارای صوتی بلند و تند بوده که خصوصا در آپارتمان های کوچک اسباب مزاحمت نگهدارنده خواهند شد. اغلب قناری های رنگی که زیبایی ظاهر در مورد آنها در درجه اول قرار می گیرد دارای چنین مشخصه ای هستند. البته با تکثیر حساب شده می توان زیبایی و خوش آوازی را در هم جمع نمود.
برای مبتدیها اختلاف جنسیت تنها از روی آواز قابل تشخیص است. اگر قناری نر به اصطلاح (لال) نباشد جنسیتش از روی آواز قابل تشخیص است. صرف نظر از برخی استثناءها معمولا جثه نر از ماده بزرگتر بوده و رنگ دور چشمش جلای بیشتری دارد. در نرهای آماده جفت گیری (می تواند در آذر ماه باشد) پوست مخرج قدری کیس بر می دارد. ماده فاقد چنین علامتی بوده و یا تنها در انتهای مخرجش به میزان کم مشهود خواهد بود. در صورتی که در تشخیص از ماده مطمئن نیستید از فروشنده کمک بگیرید.
قناری های آزاد در طبیعت دوست دارند که بر روی چمن های مرطوب غلت بزنند و بدین ترتیب خودشان را تمیز کنند. در برخی از موارد به علت طولانی شدن فواصل بین آب تنی ممکن است برخی از پرنده ها میل به آب تنی را از دست بدهند و یا جوجه هایی که برای اولین بار با ظرف آب تنی آشنا می شوند ممکن است رغبتی به این کار نشان ندهند. اما کلا آب تنی خصوصا در فصول گرم سال و هنگام پر ریزی بسیار ضروری است. چرا که موجب تحریک رشد سریع پرهای جدید می گردد. آب تنی پرنده ماده در اواخر دوران خوابیدن بر روی تخم ها باعث مرطوب شدن سطح پوسته آن شده و ضمن کاهش از دست رفتن آب موجب خروج راحت تر جوجه از تخم می گردد. بعد از استحمام پرنده به آراستن خود می پردازد. پرهای خود را پوش داده می لرزاند و با نوک خود آنها را مرتب می کند. سپس به کمک منقارش مواد چربی مترشحه از غده خاصی که در بالای محل اتصال دم به بدنش قرار دارد و اوروپیژیال (Uropygial) نامیده می شود را روی کلیه پرهایش می مالد. این روغن باعث براقی پرهای قناری شده و به عنوان یک ماده محافظ طبیعی عمل می کند. بعضی از پرنده های دست آموز عادت به استحمام در زیر شیر آب ظرفشویی آشپزخانه دارند و از ریزش جریان آب بر روی بدنشان بسیار لذت می برند. از اینرو بسیار طبیعی است که با شنیدن صدای جریان آب به سوی ظرفشویی پرواز کنند. یکی از راه ها آشنا کردن پرندگان با ظرف آب تنی گذاشتن برگ کاهوی مرطوب در کف قفس است تا پرنده خود را بر روی آن مالیده و پر و بالش را تمیز نماید. راه دیگر گذاشتن یک قطعه یخ بر روی قفس و قرار دادن ظرف آب تنی (با مقدار کمی آب) در زیر آن بر روی کف قفس است تا با آب شدن یخ و چکیدن قطرات آب پرنده نسبت به آب تنی تحریک شود. همچنین می توان ظرفی حاوی آب با درجه حرارتی حدود دمای اتاق و با عمقی کم به طوری که پرنده بتواند داخل آن آب تنی کند کف قفس قرار داده تا پرنده درون آن استحمام نماید. پس از استحمام به علت ریختن آب بر روی کف قفس خشک کردن و یا تعویض پوشش کف آن ضروری می باشد.
تغذيه
اصلی ترين دانه مصرفی که می بايست هميشه در اختيار قناری قرار گيرد تخم کتان است . تخم کتان دانه ای مقوی و پرانرژی است ولی اين دانه بتنهايی نمی تواند تمامی نياز های يک موجود زنده را برآورده سازد بنابراين برای بر طرف شدن اين نيازها می بايست دانه ها و سبزيجات و مکملهای ويتامينی و پروتينی گوناگونی را تهيه و در اختيار پرنده قرار دهيد . دانه هايی نظير ارزن - شلغم - کلم - کاهو خرفه - ترب و شاهدانه . سبزيجات و ميوه هايی نظير برگ کاهو- ترب - اسفناج - کرفس - گشنيز - کلم - کدو - سيب - هويج - هلو و ليمو شيرين از منابع مهم کربوهيدراتها , چربيها , پروتينها و ويتامينها به حساب می آيند .
بخش ديگری از غذای قناری که بصورت دستی تهيه می شود دان نرم ناميده می شود . ممکن است ارزش غذايی دانه ها به مرور زمان و برحسب شرايط نگهداری تغيير کرده و کاهش يابد بنابر اين چهارمين بخش مواد غذايی افزودنی هايی مانند مکملهای پروتينی و ويتامين ها می باشند که برای جلوگيری از کمبود احتمالی آنها در خوراک پرنده مورد استفاده قرار می گيرند .
استفاده از كف دريا وسنگريزه در برنامه غذايي پرنده بسيار ضروري مي باشد و كمتر مورد توجه قرار ميگيرد سنگريزه يا صدف خرد شده شامل مواد معدني و عناصر مورد نياز قناري مي باشد كه در سنگدان قناري ذخيره شده و به عنوان يك عامل كمكي در هضم غذا به خصوص دانه ها به كار گرفته مي شود . كف دريا پوسته حاوي كلسيم مي باشد و باعث استحكام ئوك و همچنين پوسته تخم ها در هنگام توليد مثل مي گردد.ضمنا پرنده هنگام استفاده از كف دريا نوك خود را به مي كشد كه مانع رشد بيش از حد آن مي شود.
تغذیه را میتوان به چند دسته تقسیم بندی کرد:
۱)تغذیه دوران جوجگی(قبل از شصت روزگی)
۲)تغذیه دوران بلوغ (غیر از زمان پرریزی)
۳)تغذیه دوران پرریزی (تولک)
۴)تغذیه دوران بیماری
۵)تغذیه قناریهای سرخ و پرتقالی (تغذیه رنگی)
۱)تغذیه دوران جوجگی(قبل از شصت روزگی)
در این دوران علاوه بر دان معمولی که همان کتان و ارزن است هفته ای دو بار هفت تخم نیز در اختیار والدین و جوجه ها قرار دهید(البته جوجه ها تا حدود یک ماهگی توسط والدین تغذیه میشوند و تا دو ماهگی به خوردن دان سخت عادت میکنند)
از داروهای تقویتی مخصوص این دوره که در قسمت داروها معرفی شده اند استفاده شود
از هفته دوم از میوه جات و سبزیجات استفاده شود
از ابتدای صبح روز اول از دان نرم استفاده شود و تا دو ماهگی هر روز در اختیار جوجه ها قرار گیرد
از یک ماهگی به بعد از جوانه ها استفاده شود
روش ساخت و استفاده دان نرم :
متناسب با تعدادقناریها باید ساخته شود به طوری که تا قبل از سه روز مصرف شود ودر این مدت باید در یخچال نگهداری شود و مقداری در اختیار جوجه ها قرار بگیرد که تاحدود چهار الی پنج ساعت مصرف شود و در طول روز سه مرتبه تعویض شود تا فاسد نگردد.
ابتدا تخم مرغ را پس از پاک نمودن آلودگیها به مدت نیم ساعت در آب می جوشانیم سپس پوسته آن را جدا نموده و می گذاریم به طور کامل خشک شود بعد آنرا آسیاب می کنیم تا پودر شود تخم مرغ را رنده میکنیم به طوریکه به حالت خلال درآید، به اندازه حجم تخم مرغ هویج رنده میکنیم (قبل از رنده کردن هویج آنرا شسته و به طور کامل خشک میکنیم) اکنون هویج و تخم مرغ را مخلوط کرده و در یخچال قرار میدهیم.در هفته اول مقداری آرد سوخاری + پودر پوسته تخم مرغ قبل از گذاشتن در قفس روی مخلوط تخم مرغ و هویج توسط نمکدان یا چیزی شبیه آن میپاشیم به طوری که با مخلوط به دست آمده دانه دانه باشد و به هم نچسبد . از هفته دوم به حدو د 50 گرم آرد سوخاری ،2 عدد بادام خام و 2 عدد پسته خام پودر شده + حدود 5 گرم آرد برنج + 5 گرم شکر + 10 گرم سرلاک و 20 گرم جو پوست کنده آرد شده میتوان اضافه نمود .
۲)تغذیه دوران بلوغ (غیر از زمان پرریزی)
دراین دوران معمولاً از یک ترکیب ثابت شامل سه واحد تخم کتان+نیم واحد ارزن + نیم واحد تخم کلم قمری در فصل گرما و سه واحد تخم کتان+نیم واحد ارزن + نیم واحد تخم شلغم در فصل سرما استفاده نمود .میوه و سبزیجات هفته ای دو بار و دانهای تقویتی (هفت تخم) هفته ای یک بار به مقدار کم به طوری که در همان روز مصرف شود(با اندازه پر یک عدد انگشتی)
۳)تغذیه دوران پرریزی (تولک)
۱. خارج نمودن تمامي غذاهاي گرم از رژيم غذايي قناری(بجز تخم کتان)
۲. هفته اي سه بار و هر بار پنج قطره مولتي ويتامين از طريق آب آشاميدني به قناری خورانده شود(از قطره مولتي ويتامين انسانی هرگز استفاده نشود چون چرب بوده و باعث بیماریهای روده ای در پرنده میشود)
۳.استفاده از سبزيجاتي چون برگ اسفناج ، برگ كلم ، برگ کاهو (اول شسته و پس از خشک شدن به اندازه یک انگشت به یک قناری بدهید)
۴.استفاده از تخم کاهو ،تخم خرفه ،تخم اسفرزه و تخم کلم قمری
۵.استفاده از جوانه ها مانند جوانه گندم و ... برای تهیه جوانه ابتدا بذر را به مدت 24 ساعت در آب می ریزیم سپس از آب خارج نموده روی یک ظرف مسطح مانند بشقاب ریخته و یک پارچه نمدار روی آن قرار میدهیم. تا وقتی که جوانه ها حدود نیم سانتیمتر رشد کردند باید به پارچه نم داده شود اکنون جوانه قابل استفاده است. (تا حدود سه روز میتوان جوانه را در ظرف در بسته و در یخچال نگهداری کرد در ضمن وقتی مخواهید از جوانه ها برای پرنده استفاده کنید نباید جوانه ها خیس باشند)
6.قرار دادن ظرف آب جهت حمام كردن قناريها هفته ای دو بار (از پودر های ضد شپشک که مخصوص استفاده در آب حمام قناری ساخته شده نیز استفاده شود)
۴)تغذیه دوران بیماری
در این دوران باید از داروهای متناسب با بیماری استفاده شده و دوره درمان را کامل کرده و دستور مصرف دارو رعایت شود. دمای محیط را باید مد نظر قرار داد.در اکثر بیماریها مخصوصاً در بیماریهای روده ای تا بهبودی کامل قناری ، میوه و سبزیجات و دانهای اضافی را از جیره غذایی قناری حذف کرده و فقط از کتان استفاده شود.
۵)تغذیه قناریهای سرخ و پرتقالی (تغذیه رنگی)
تغذيه مواد رنگي به قناري از اين نظر اهميت دارد تا پرهاي قناري كه پس از دوره پر ريزي ، در حال تشكيل و رشد هستند ، رنگ سير و درخشنده پيدا نمايند.
تغذيه مواد رنگي چند روز قبل از شروع دوره تولك بايد شروع شده تا خون قناري از مواد رنگي اشباع شده و بتواند آن را به نسوج پرهاي جديد در حال رشد برساند. بنابراين بهتر است از اول تيرماه ، هفته اي يكي دو مرتبه غذاي رنگي به قناريهايي كه لازم است داده شود.
براي تغذيه قناري با مواد رنگي ابتدا غذاي تخم مرغي يا همطراز آن را تهيه كرده و به ازاي يك قاشق چايخوري غذاي تخم مرغي ، دو قاشق چايخوري غذاي رنگي اضافه نماييد و آنرا بخوبي مخلوط كنيد. در صورتي كه از غذاي رنگي تجاري مانند(Insensive Red ) استفاده مي كنيد طبق بروشور آن عمل نماييد.
در دوره تولك ، غذاي رنگي بايد روزانه به قناري داده شود. در موقع پرريزي قناري ، ميزان غذاي رنگي اضافه شده به غذاي تخم مرغي بايد سه قاشق چايخوري باشد. با شدت يافتن پر ريزي قناري ميزان غذاي رنگي به چهار تا پنج قاشق غذا خوري مي رسد. البته اين ميزان به مدت كمي ادامه مي يابد و با گذشت دوره بحران پرريزي قناري ، ميزان آن به مرور كم مي شود. بهترين طريق استفاده از مواد رنگي رعايت نظم و ترتيب در زياد و كم كردن ميزان آن در تغذيه قناري مي باشد. براي با دوام و ثابت كردن رنگ پرهاي قناري بعد از دوره تولك ، بايد يك حبه كوچك از (( كريستال سولفات دوفر )) كه بزرگتر از يك شاهدانه نباشد در هفته ، دو يا سه مرتبه در آب آشاميدني پرنده حل نموده و براي جلوگيري از ابتلا پرنده به يبوست ، يكروز پس از دادن سولفات دوفر ، 12 قطره گلسيرين به آب آشاميدني قناري اضافه نمود یا اینکه هفته ای یک بار هویج یا فلفل دلمه قرمز داد(استفاده زیاد فلفل برای قناری مضر است)
طرز تهيه غذاي رنگي :
براي تهيه غذاي رنگي ميتوان طبق اين دستور عمل نماييد:
يك قاشق چايخوري فلفل قرمز شيرين را با ده قاشق چايخوري بيسكويت (یا آرد سوخاری) ، تخم مرغ آب پز رنده شده و هویج رنده شده،مخلوط نماييد و قدري عسل يا شكر به آن اضافه كنيد. براي تحريك قناري به خوردن اين غذا ميتوانيد چند دانه خشخاش بر روي آن بپاشيد.
توجه: از این غذا متناسب با تعداد قناریهایتان تهیه کنید به طوری که قبل از سه روز(درصورتی که در یخچال و در ظرف در بسته نگهداری شود) تمام شود و آنقدر از این غذا در قفس بگذارید که قبل از غروب تمام بشود.
انواع دانه های مورد استفاده برای قناری
دقت در تنظيم يك رژيم غذايي متعادل و استفاده از دانه هاي مخلوط و رعايت اعتدال در خوراندن آن ، موجب مي شود تا ضمن استفاده پرنده از خواص مفيد دانه ها ، به عوارض ناشي از مصرف زياد آنها نيز مبتلا نگردد. بهتر است براي اين منظور از ظروف انگشتي مخصوصي كه در فروشگاهها نيز وجود دارد استفاده كرده و در هر نوبت يك قاشق چايخوري از دانه مورد نظر به قناري داده شود.
۱.دانه ها با طبیعت گرم :
تخم كتان كه به دانه قناري مشهور است طبيعتي گرم دارد و حاوي انواع ويتامين و تركيبات كربو هيدرات و املاح معدني مي باشد.
تخم شلغم طبيعتي گرم داشته و سرشار از ويتامين C و املاح معدني و ضد چاقي بوده و برطرف كننده سرماخوردگي و آسم مي باشد.
تخم منداب طبيعتي گرم دارد و سرشار از املاح معدني بوده و مانع از پيچيدن تخم در شكم قناري مي شود.
تخم گشنيز طبيعتي گرم داشته و اشتها آور و ضد انگل است.
تخم شاهدانه طبيعتي گرم دارد . پرچرب و محرك است و بهتر است در جيره غذايي قناري كمتر وارد شود.
تمامي اين دانه ها براي قناريها قابل استفاده مي باشند اما اگر توازني بين مخلوط اين دانه ها وجود نداشته باشد ميتواند موجب بيماري پرنده گردد.
۲.دانه ها باطبیعت سرد:
تخم ارزن طبيعتي سرد و خشك دارد و دانه ايي است قليايي و سرشار از پروتئين و منبعي غني از ويتامين A و فسفر و املاح معدني گوناگون.
تخم كاهو كه طبيعتي سرد دارد و داراي املاح معدني غني ، تامين كننده آهن ، اشتها آور ، ضد يبوست و بر طرف كننده برونشيت است.
تخم خرفه طبيعتي سرد دارد و داراي املاح معدني بوده و خاصيت تمييز كنندگي دستگاه گوارش و ضد انگل روده را دارد.
تخم كلم قمري طبيعتي سرد دارد و داراي املاح معدني مفيد بوده و يك پاك كننده موثر است
تخم اسفرزه نيز داراي طبيعتي سرد بوده و حاوي املاح معدني و ويتامين هاي مختلف مي باشد.
۳. دانه ها باطبیعت معتدل:
تخم چغندر اين دانه معتدل مي باشد و سرشار از ويتامينها و املاح معدني بوده و خاصيت پاك كنندگي دارد.
خواص میوه ها و سبزیجات
در استفاده از سبزيجات و ميوه ها بايد توجه داشت كه قبل از استفاده ، آنها را كاملا شسته و تمييز كرده و ورطوبت آنها گرفته شود. سبزيجات و ميوه ها بايد بدون لك بوده و مانده و پلاسيده نباشند.
ميوه ها و سبزيجات را ميتوان هفته اي يك تا دو بار در جيره غذايي قناريها استفاده كرد.
جوانه ها كامل ترين و حيات بخش ترين غذاها هستند. دانه ها در هنگام جوانه زدن ،مملو از ويتامينها و پروتئين ها ، املاح معدني غني ، كربوهيدراتها و قندهاي طبيعي شده و براي مصرف قناريها و مخصوصا جوجه هاي يكماهه بسيار مفيد هستند.
مصرف سبزيجات و ميوه هاي تازه نيز در جيره غذايي قناري بايد وجود داشته باشد اما طبق يك برنامه منظم .
در اين بخش درباره خواص و طبيعت بعضي از سبزيجات و ميوه ها توضيح ميدهيم:
برگ كاهوي بدون رطوبت تامين كننده كلسيم و آهن و اشتها آور و ضد يبوست مي باشد. برگ كاهو طبيعتي سرد دارد.
برگ تازه و جوان اسفناج ، طبيعتي معتدل داشته و تامين كننده آهن و ضد يبوست مي باشد.
برگ و ساقه كرفس نيز طبيعتي گرم داشته و حاوي سديم ، پتاسيم و كلسيم مي باشد و به مقدار كم به قناريها داده مي شود.
برگ گشنيز تازه طبيعتي سرد داشته و حاوي ويتامين C و A و املاح معدني مي باشد.
برگ تيزك شاهي نيز طبيعتي گرم دارد و حاوي ويتامين C ، كلسيم و يد بوده و ضد آسم مي باشد.
برگ تيزك آبي نيز همان خاصيت تيزك شاهي را دارد اما مقدار يد آن بيشتر مي باشد و در درمان برونشيت و آسم بسيار مفيد است.
سيب درختي شيرين طبيعتي معتدل دارد و سرشار از ويتامينهاي گوناگون بوده و در درمان يبوست و اسهال مفيد است.
گلابي طبيعتي معتدل داشته و مملو از ويتامين ها و املاح معدني مي باشد.
پرتقال شيرين طبيعتي معتدل دارد و حاوي ويتامين C و املاح معدني مي باشد و در بهبود و درمان بيماري آسم و سرماخوردگي و برونشيت ميتوان از آن استفاده كرد.
هويج تازه طبيعتي گرم دارد و سرشار از ويتامين A و املاح معدني و رنگدانه است كه جلا دهنده پرهاي قناري مي باشد.
چنانچه مقداري پوست خشك شده ي تخم مرغ را كوبيده و هر 15 روز كمي از آن را به قناريها بدهيد باعث مي شود تا علاوه بر صحت مزاج ، قناريها ي ماده در فصل تخم گذاري ، تخم بدون پوسته نگذارند و به يبوست نيز مبتلا نشوند.
بر گرفته از http://ilamcanary.mihanblog.com/
بهداشت
برای داشتن قناری های سالم رعایت بهداشت الزامی است وباید به نکات ذیل توجه نمود:
1.قناری هایی که تازه خریداری نموده اید را تا اطمینان از سالم بودنشان در قرنطینه نگهداری نمایید.
2.به محض مشاهده علائم بیماری درهر کدام از قناری ها آن را از بقیه جداکنید سپس به مداوایش بپردازید.
3.سعی کنید از میله های و ظروف غذا خوری پلاستیکی و بدون درز و شکستگی استفاده کنید چون باعث زخمی شدن قناری و محلی برای تجمع شپشک میباشد.
4.از گذاشتن وسایل تزئینی داخل قفس خودداری کنید.
5.از قفس مخصوص نگهداری قناری(50.30.40) استفاده کنید قفسهای کوچک باعث بی تحرکی ودر نتیجه چاقی قناری و همچنین شکستگی و بی نظمی پرها میشود.
6.ظرف غذاخوری و میله را در جهت مخالف یکدیگر و در طول قفس قرار دهید تا فاصله پرواز بیشتر باشد وامکان تحرک پرنده زیادتر شود.)ارتفاع میله با جا دانی برابر و هر دو بر روی سیم افقی قسمت پایین قفس باشند)
7. سعی کنید از گذاشتن بیشتر از یک میله در قفس خودداری کنید چون ممکن است در مسیر پرواز، قناری باآنها برخورد کرده و زخمی گردد در ضمن فاصله پرواز نیز کم میشود.
8. میله ها در جای خود کاملاً محکم شوند و حتی الامکان دو سر آن باز باشد تا شپشک در آن جمع نگردد و حداقل دو هفته یکبار میله ها وظروف غذاخوری را ازقفس بیرون آورده ضد عفونی کرده و در صورت شکستگی تعویض نمایید.
9.حد اقل دو روز یک بار آب را تعویض و ظرف آن را تمیز کنید توجه داشته باشید بعضی اوقات آب لوله کشی دارای مقدار زیادی کلر میباشد از این آب هرگز به قناریهایتان ندهید.
10.سه روز یکبار دان قناری را بیرون آورده و اضافات و پوسته ها را دور ریخته و دان جدید اضافه نمایید.
11.هر ماه یکبار قناری را به قفس دیگری هدایت و قفس را دور از محل نگهداری قناریها ودر جائی که جریان هوا نباشد ابتدا با اسپری های حشره کش یا مواد ضد عفونی کننده ضد عفونی کنید وپس از یک ساعت کاملاً با آب و مواد شوینده آن رابشویید و بگذارید با نور خورشید خشک شود.
12.به جای روز نامه از کاغذ سفید برای کف قفس استفاده کنید زیرا قناریها آن را میخورند و ماد چاپی روزنامه باعث بیماریهای روده ای در قناری میشود در ضمن سه روز یکبار کاغذ را تعویض و پلاستیک ته قفس را بشویید.
13.قناری باید در جایی قرار بگیرد که نور غیر مستقیم خورشید به آن برسد ،در معرض باد نباشد وهوا نیز به طور مداوم تهویه شود وچند مدت یکبار زمانیکه شدت گرمای خورشید کم است برای مدت کوتاهی قناری را جلوی نور خورشید قرار دهید.
14. هفته ای دو بار ظرف حمام برای قناری بگذارید(البته در جای گرم و غیر اززمان جفتگیری)
15.حتی الامکان از به دست گرفتن قناری در مواقع غیر ضروری بپرهیزید.
بر گرفته از http://ilamcanary.mihanblog.com/
براي جفتگیری و جوجه كشي مناسب از قناری به نكات ذیل توجه نماييد :
۱- قناری نر و ماده باید کاملاً آماده باشند .
۲- قناری نر به قفس قناری ماده هدایت شود.
۳- محیطی آرام و به دور از رفت و آمدهای غیر ضروری برای جفتها فراهم شود.
۴- دو ماه قبل از جفتگیری قناریها تحت رژیم غذایی مناسب قرار گیرند تا جوجه های سالم و قوی بدهند و و خودشان نیز در این دوران بیش از حد ضعیف نشوند.
۵- دو قناري كه داراي عيب مشترك می باشند نبايد با يكديگر جفت شوند.
۶- از نظر جثه بايد هر دو يا يكي از جفتها داراي اندامي قابل ملاحظه باشد.
۷- برای جفتگیری از دو قناری با رنگهای مخالف یا متباین استفاده شود.
۸- قناریها باید کاملاً سالم و قوی باشند و اثری از کسالت و بیماری در آنها نباشد.
۹- دمای محیط برای جفتگیری بین 21 تا25 درجه سانتیگراد باشد.
۱۰- بهترين موقع براي جفت كردن قناريها نیمه فروردين ماه است و حتي الامكان از اسفند ماه نبايد زودتر جفتگیری انجام شود. اما اگر درجه حرارت اتاق قناريها ثابت باشد و آمادگي قناريها براي جفت گيري زیاد باشد بايد هر چند روز هم از موعد جفت گيري زودتر باشد ، از اين عمل جلوگيري ننمود چون باعث خراب شدن و تولک رفتن قناری می شود.
۱۱- پرنده هايي را براي جفت انداختن انتخاب كنند كه در رده هاي مختلف سني قرار دارند. يك نر جوان را با ماده اي كه يكسال دارد در و يا بر عكس جفت کنید .
۱۲- در حد امکان یکی از جفتها تجربه یک دوره جفتگیری موفق را داشته باشد.در صورت امکان از قناری ماده ای که سابقه بزرگ کردن جوجه را دارد استفاده کنید .
۱۳- مصرف برگ کاهو در زمان جفتگیری فراموش نشود.
۱۴- لانه تخمگذاری را روزچهارم یا پنجم در قفس بگذارید چون ممکن است قناری ماده تا زمان تخمگذاری چند بار لانه را بسازد و خراب کند و در نهایت خسته شده و لانه مناسبی نسازد و یا اینکه تخم بدون نطفه بگذارد.
۱۵- هفته اییک بار و به مقدار کم هفت تخم در ظرف شصتی در اختیار جفتها و جوجه هایشان قرار گیرد.
۱۶- وقتی قناری ماده تخم گذاشت هر چه زودتر و به آرامی آنرا با تخم مصنوعی یا تخم بدون نطفه یا فاسد شده عوض کنید واین کار را تا آخرین تخم تکرار کنید وقتی قناری آخرین تخم را گذاشت تخمهای اصلی را به زیر قناری ماده برگردانید تا جوجه ها در فاصله زمانی کوتاهی ازهم متولد شوند.
۱۷- هفته ای دو بار غذای تخم مرغی دراختیار جفتها قرارگیرد و به محض تولد جوجه ها هر روز از غذای تخم مرغی استفاده شود.
۱۸- از قناری خوش آواز جهت آموزش جوجه ها استفاده شود تا قناریهای خوش آوازی تکثیر شوند.
۱۹- از داروهای تقویتی این دوره به طور صحیح استفاده گردد.
۲۰- از قفسهای استاندارد(50.40.30)استفاده گردد.
برگرفته از سایت http://ilamcanary.mihanblog.com/
پر ریزان را نمی توان به عنوان بیماری تلقی نمود بلکه پدیده ای است طبیعی که در آن پرهای قدیمی ریخته و توسط پرهای جدید جایگزین می شوند. اما پرنده در زمان تولک رفتن نسبت به بیماری ها بسیار ناتوان است. بروز بیماری نیز اختلالاتی در امر پرریزان بوجود خواهد آورد. پرنده در وضعیت پرریزان طبیعی آواز نمی خواند. پس از تعویض پرهای پوشش بدن پرهای کوچک عوض می شوند. هنگامی که پرهای پرواز در بالها و پرهای هدایت در دم نو گشتند پرنده شروع به تعویض پرهای بزرگ خود خواهد کرد. تولک رفتن در فاصله اواخر مرداد تا اوایل مهر ماه انجام می شود. پرنده باید ظرف مدت ۶ الی ۸ هفته پرهایش را کاملا تعویض نماید. در صورتی که این مدت زمان بطور محسوسی به درازا انجامد سوخت و ساز بدن پرنده صحیح انجام نگرفته و خلاصه ایرادی در امر نگهداری وجود داشته است. تنظیم و تصحیح این مسئله از امروز به فردا میسر نمی باشد. الگوی ریختن و درآمدن پرها به این صورت است که از ناحیه سر شروع شده و بعد گردن و تنه و پاها و بالاخره در آخر دم و بالها را شامل می شود. این امر پرواز پرنده را محدود کرده و یک بار اضافی بر روی متابولیسم بدن پرنده می باشد. بعضی وقت ها تولک رفتن بی موقع پرنده می تواند ناشی از قرار گرفتن پرنده در معرض گرمای شدید باشد. البته گاهی نیز به علت ترس و یا مصرف دانه های نامناسب بروز می کند. در این مواقع باید پرنده را از منابع گرمازا و رادیاتور ها دور نمود و غذای او را چک کرده تا از نظر ترکیب و کیفیت مناسب باشد.
تغذیه زمان تولک
لازمه پرریزان منظم و نرمال تغذیه صحیح و متنوع توام با ویتامین ها و املاح معدنی و مواد دیگر است. اما به هر صورت می توان پرنده را برای پشت سر گذاردن پر ریزان بد و ناقص کمک کرد. برای این منظور میتوانید از موادی نظیر آویزانول (Avisanol) و ویتالینوکوئل (Vitalinoquell) و یا داروهای تقویتی دیگر مخصوص تولک رفتن استفاده کرده و به آب و خوراک آنها اضافه نمایید. همچنین غذاهای آماده و مناسبی برای جایگزین شدن سریع پرها در بازار های بین المللی موجود است که می توان تهیه و مصرف نمود. جهت تقویت پرنده می توان روزانه یک قطره روغن ماهی به غذای او اضافه نمود. ولی باید توجه داشت که مقدار دانه آغشته به روغن آنقدر کم باشد که در طی ۱۲ الی ۲۴ ساعت مصرف شود. همچنین میزان کمی ویتامین E نیز به جیره اضافه شود تا دچار اختلالات تولید مثلی نشود. در عین حال باید مراقب بود تا مبادا پرنده بیش از حد چاق شده و زیر پوست شکم و بالطبع سایر نواحی بدن چربی ذخیره شود. ممکن است پس از هربار تولک رفتن پرنده قدرت و میزان خواندنش کمتر شود که در این رابطه کار اساسی نمیتوان انجام داد. بجز اینکه رژیم غذایی او چک شده تا بیش از حد چرب یا پر انرژی نبوده و باعث چاق و تنبل شدن پرنده پرنده نگردد.
تولک و تولید مثل
بطور کلی وقتی پرنده ها تولک می روند یک سری فعل و انفعالات سوخت و سازی (آنابولیکی و متابولیکی) در بدن به وقوع می پیوندد که در اکثر موارد موجب می شود ضایعات جزیی موجود در اندام های مختلف بدن برطرف شده و اندام ها و عضو های بدن با تجدید قوای دوباره شروع به فعالیت کنند. شاید تا حدودی بتوان آن را به روند خزان درختان در فصل پائیز و رویش مجدد در ابتدای بهار تشبیه کرد. البته شدت تغییرت در دوران لک در حد تغییرات درختان به هنگام خواب زمستانی نیست ولی تا حدودی غیر فعال شدن و فعالیت مجدد دستگاه تولید مثلی پرنده در طی دوران لک مشابه با روند خزان درختان می باشد. به عبارتی همانطور که درخت برگ آفت زده و ناتوانش را با برگ های سالم و جوان تعویض میکند پرنده نیز در ظاهر پرهای شکسته و کهنه خود را با پرهای جدید و سالم تعویض می کند. در حین این روند سلولهای فرسوده و ناتوان دستگاه تناسلی نیز از بین رفته و بعد از لک توسط سلول های جدید و جوان فعال جایگزین می شوند. بدین ترتیب اگر ضایعات جزیی در دستگاه های مختلف بدن از جمله دستگاه تناسلی موجود باشد در طی دوران لک از بین می رود.
رولر(Harz roller) (Harzer Ederlroller ) :
قدیمی ترین و مشهورترین نژاد آوازه خوان است که ابتدا در تایرول بوجود آمد و سپس از آنجا به کوه های هارز برده شد و از قرن ۱۹ تا به حال در کشور آلمان تکامل یافته است. از آنجایی که این نژاد همواره بر اساس نوع خواندن به گزینی شده است امروزه توانایی خواندن نغمه های مختلف را دارد و بیشتر به رنگ های سبز و زرد دیده دیده میشود.چهار نوع آواز اصلی برای این نژاد شناخته شده است که عبارتند از : Hollow roli و Bass (صدای بم) و Flute (صدای زیر نی لبک مانند) و Hollow bell (صدای زنگ تو خالی). برخی از انواع قناری های رولر توانایی ایجاد صدای غل غل کردن آب و همچنین ایجاد صداهایی مانند جریان آب را نیز دارند. باید توجه داشت که این نژاد همواره با دهانی بسته آواز میخواند.
واتر اسلگر (Water slager) (Water warbler) :
جزو قناریهای آوازه خوان طبقه بندی میشود. از نظر اهمیت در مرحله بعد از رولر قرار گرفته و در بلژیک پرورش داده میشود. از نظر شکل کلی بدن شبیه قناری رولر می باشد ولی کمی درشت تر از آن است. تفاوت اصلی بین این دو نژاد در طرز خواندنشان است که در نژاد واتر اسلگر با صدای هق هق یا بغض همراه میباشد و به نظر بلند و گوشخراش می آید. همانطور که گفته شد قناری رولر تنها ۴ نوع آواز اصلی دارد ولی قناری واتر اسلگر ۱۷ نوع آواز دارد که البته همه آنها در یک پرنده جمع نمی شود. این نژاد بر خلاف قناری رولر برای خواندن برخی آوازها دهانش را باز نگه می دارد. تنها رنگ موجود در این نژاد زرد روشن است و رنگ دیگری ندارد.
تیم برادو اسپانیایی(Spanish timbrado) :
این نژاد نیز جز قناریهای آواز خوان است و همانطور که از نامش بر می آید به کشور اسپانیا تعلق دارد. ظاهر آن شبیه قناری وحشی است و طولش به ۱۳ سانتی متر می رسد و فرم کلی بدن و سر او خیلی گرد و دوست داشتنی می باشد. آواز های متعدد می خواند که با سایر نژاد های آواز خوان قناری تفاوت دارد و صدایش مانند زنگ است.
آمریکایی(American) :
نژاد تازه ای به نام آمریکایی نیز وجود دارد که هنوز در ابتدای راه اصلاح نژاد است ولی دارای پر وبال رنگی بوده و صدایش نیز شبیه قناری رولر است.
قناري آواز خوان(موقوم):
آواز خواندن قناري نر امري طبيعي است كه بوسيله آن با افراد اجتماع خود ارتباط برقرار مي كند و اين شايعه كه آواز خواندن قناري در هنگام ناراحتي و افسرد گي پرنده با آواز خواندن در زمانهاي ديگر متفاوت است نادرست ميباشد زيرا پرنده افسرده آواز نمي خواند و هيچگاه آواز غمگين و حزن آلود سر نميدهد ولي نوع آواز خواندن پرنده تحت تاثير صداي محيط اطراف و همچنين آموزش مي تواند تغيير يابد ,يعني صداهاي مختلف محيط در فراگيري و تند خواني و كند خواني و يا زير خواندن و يا بم خواندن وحتي كشش صداها موثر است حتي مي تواند لحن خواندن ( طنين يا آكوستيك ) را تغيير دهد .بيشتر اين تغييرات اكتسابي هستند . يكي از معروفترين نژادها يي كه جهت خواندن نگهداري و تربيت مي شوند ,نژاد رولر آلمان است كه تنها آواز خاصي را آموزش مي بيند .نژادهاي ديگري نيز وجود دارند كه براي اين كار آموزش مي بينند وهر يك علاقمندان خاص خود را دارند ولي در ايران هيچ يك از اين نژادها مورد پسند قرار نگرفته است .اساتيد محترم به آواز خواني گله اي و معمولي و بدون اصول (دهن رسمي )مي گويند. اين اساتيد به پرورش و آموزش نوعي آواز بنام مو قوم مشغولند و زحمت بسياري را براي تربيت يك قناري در طول يك سال متحمل مي شوند ولي پرنده هايي را كه جهت آموزش انتخاب مي كنند داراي نژاد خاصي نيستند اما ترجيح مي دهند قناري انتخاب شده داراي خصوصيات زير باشد .
نژاد های رنگی (Color canarie)
رنگ طبیعی و اولیه قناری (همانند انواع وحشی آن) سبز بوده است. اولین رنگ بوجود آمده از قناری های سبز وحشی در قرن ۱۷ رنگ زرد می باشد که حتی امروزه نیز بسیاری از مردم قناری را با رنگ زردش می شناسند و این رنگ محبوبیت خاصی در نزد عوام دارد. بلافاصله بعد از آن با جفت کردن قناری های زرد و در اثر موتاسیون در سال ۱۶۶۷ قناری سفید نیز در آلمان تولید شد. قناری سفید آلمانی دارای ژن غالب سفیدی و نوع انگلیسی آن که از سال ۱۹۱۲ بوجود آمد دارای ژن مغلوب است. قناری قرمز- نارنجی از حدود سال ۱۹۲۰ و با جفت کردن قناری با سهره سرخ بوجود آمده است. از سال ۱۹۵۰ رنگ کرم مات از امتزاج قناری نر قرمز-نارنجی با قناری ماده قرمز کم رنگ در کشور آلمان بوجود آمد. قناری مشکی نیز وجود دارد که کلیه شاهپر ها و پرهای دم او به رنگ قهوه ای تیره (متمایل به سیاه) بوده و فقط لبه های این پرها یک نوار باریک زرد متمایل به قهوه ای دارد. رنگ خاکستری تیره نیز از سال ۱۹۹۰ در کشور هلند بوجود آمده است. سایر رنگ های متفرقه نیز به تدریج بوجود آمده اند که از آن جمله میتوان از رنگ های سوخته و شتری و آهویی و لیمویی و پرتقالی و صورتی و زیتونی و آبی نام برد.
نژاد های با فرم بدنی خاص (type canaries)
لانکشایر(Lancashire) :
دارای جثه بزرگ بوده و طول آن به ۱۹ تا ۲۳ سانتی متر می رسد. ناحیه پشت سر آن صاف تر از نورویچی و یورکشایر است و دو نوع کاکل دار بدون کاکل دارد. تنها رنگ های خالص آن رنگ زرد و به ندرت سفید است. تصور می شود که برای اولین بار در ناحیه لانکشایر از نژاد هلندی بوجود آمده است و سر منشا سایر نژادهای درشت انگلیسی مثل یورکشایر می باشد.
یورکشایر (Yorkshire) :
جزء قناری های درشت می باشد و طو لش به ۱۷ الی ۱۹ سانتی متر می رسد برای اولین بار در سال ۱۸۷۰ از نژاد لانکشایر در انگلستان بلژیک و نروژ بوجود آمده است. سر آن گرد بوده و چشم ها در مرکز سر قرار داشته و پرهای بالای چشم حالت ابروی پهنی را ایجاد می کند. شانه های آن پهن و گرد است. از پشت سر تا انتهای دم در یک امتداد قرار می گیرد. پرهای آن کوتاه ابریشمی پر پشت و چسبیده به بدن است. این نژاد به خوبی جوجه هایش را پرورش می دهد و نیازی به قناری پرستار(حمال) ندارد ولی باید توجه داشت که به خاطر جثه درشتش باید قفس جفت گیری و لانه بزرگتری در اختیار او قرار داد. در تغذیه جوجه ها پرنده نر نسبت به پرنده ماده نقش مهمتری دارد و از اینرو می توان به پرنده ماده اجازه داد تا ۲الی۳ دوره تخمگذاری کند و مسئولیت ادامه پرورش جوجه ها را به جفت او واگذار کرد. اما باید در نظر داشت که به پرنده ماده ای که فقط یکسال دارد بیش از یک دوره اجازه تخمگذاری نداد.
نورویچی(Norwich) :
این نژاد متعلق به ناحیه نرویچ در شرق انگلستان بوده و جثه ای نسبتا درشت با طولی در حدود ۱۵تا۱۶ سانتی متر دارد ناحیه شانه ها سینه و پشت این پرنده گرد است و نوک آن کوتاه مستحکم مخروطی و دم او باریک و کوتاه می باشد. معمولا این پرنده با زاویه ۴۵ درجه نسبت به چوب زیر پایش می نشیند. پرهای بدن بلند بوده و اکثرا اطراف مخرج را میگیرد بدین جهت باید در زمان جفت گیری کوتاه شود. اصولا والدین خوبی نیستند و تخمهای آنها را زیر قناری دیگری(قناری رسمی )می گذارند جهت جفت گیری قفس آنهن باید حدود ۸۰تا۹۰ سانتی متر طول داشته باشد تا نتیجه بهتری به دست آید.
کاکلی(crest) :
از سال ۱۷۵۰ در انگلستان وجود داشته و بر روی سر او پرهایی به فرم چتری وجود دارد. البته نرویچ کاکل دار نیز وجود دارد که فرقش با این نژاد در اندازه و طول بدن است به طوری که نژاد کاکلی طول بدنش بلندتر از ۱۶ سانتی متر ولی نورویچ کوتاه تر از۱۶ سانتی متر است.
فری پاریسی(Parisian fril) :
این نژاد درشت ترین نوع قناری در حال حاضر می باشد که طولش به ۱۹الی۲۴ سانتی متر میرسد و در فرانسه بوجود آمده است ولی متاسقانه زمان و چگونگی ظهور این نژاد به درستی مشخص نیست اما به نظر می رسد که از قرن ۱۷ در پاریس وجود داشته است پرها به صورتجدای از بدن و به حالت سیخ شده می باشد و پاها با زاویه باز و تقریبا مستقیم قرار دارتد به علت جفت گیری های مداوم خویشاوندی عوارض نا بینائی در یک یا هر دو چشم و گاهی حالت ةب مروارید و به ندرت فلجی های مادر زادی در بین آنها دیده می شود. جهت پرورش جوجه ها به دو پرنده نر و ماده نیاز است و یا در غیر اینصورت از قناری پرستار(حمال) استفاده می شود. باید طول قفس آنها حداقل یک متر و ارتفاعش ۶۰سانتی متر باشد.
فری شمال هلند(Northern dutch frill) :
این نژاد در شمال فرانسه و هلند پا به عرصه وجود نهاده است. پرها با فاصله از بدن قرار می گیرند و جثه پرنده را بزرگتر نشان می دهند. دم او بلند و مستقیم می باشد و طول بدنش حدود ۱۷ تا ۱۸ سانتی متر است. حرکات او خیلی آهسته و با تعمق است. تفاوت آن با نژاد فری پاریسی در این است که نژاد اخیر دارای پرهای فری در ناحیه شکم می باشد ولی نژاد فری هلندی در ناحیه شکم پرهایی صاف دارد. پرهای ناحیه سر و گردن نیز صاف می باشند. بر خلاف سایر نژادهای فری قناری های این نژاد والدین خوبی هستند و جوجه هایشان را به خوبی پرورش می دهند. از این رو برای کسب مهارت افراد کم تجربه مناسب می باشند.
فری جنوب هلند(Southern dutch frill) :
برخی از صاحب نظران بر این عقیده اند که این نژاد از قناری فری پاریسی و قناری بلژیکی در حدود صد سال پیش بوجود آمده است. به هنگام ایستادن بر روی چوب پاها و پشت بدن به طور عمودی قرار گرفته و دم پرنده در امتداد پشت او بوده و به چوب زیر پایش می چسبد و سر و گردنش به طور افقی به طرف جلو قرار می گیرد و بدن به شکل عدد هفت لاتین (7) در می آید. به همین دلیل کوچکتر از نژاد فری شمال هلند به نظر می رسد ولی طول آن حدود ۱۶ الی ۱۷ سانتی متر است. گردن پرنده باریک و بلند و سر او کوچک و بیضی شکل است. این پرنده ها والدین خوبی نیستند و بهتر است بهتر است از قناری پرستار برای خوابیدن بر روی تخم ها و پرورش جوجه ها استفاده کرد.
فری سوئیسی(Swiss fill) :
از نظر ظاهری شبیه نژاد فنسی اسکاتلندی می باشد ولی طرز ایستادن کمانی شکلش شبیه نژاد جنوب هلندی است. حالت ایستادنش به طور خمیده است و پاهایش را عمود نگه می دارد. طول این قناری ۱۶ الی ۱۷ سانتی متر می باشد. سر پرنده کوچک و بیضی و گردن او باریک است.
فری میلانی(Milanese frill) :
این نژاد درشت فری با طولی برابر ۱۸ سانتی متر یا بیشتر در کشور ایتالیا به وجود آمده است. این پرنده به طور عمودی روی چوب می ایستد و سر و گردن و پشت و دمش همگی در یک راستا قرار می گیرند. کلیه پرهای بدن آن حالت فری دارند.
فری پادوآیی(Paduan fril) :
این نژاد فری نیز ایتالیایی بوده و در ناحیه پادوآ بوجود آمده و دو نوع کاکل دار و بدون کاکل دارد. به درشتی فری میلانی می باشد و طولش حداقل ۱۸ سانتی متر است ولی عمودتر می ایستد. تولید جوجه و پرورش این نژاد دشوار است و امتزاج بین نر و ماده کاکل دار باعث رسیدن ژن کشنده ای به جوجه ها میشود که آنها را از بین می برد. کاکل او تقریبا گرد بوده و روی چشم ها و منقار را میپوشاند.
جیبر ایتالیایی(Gibber italicus) :
نژاد فری کوچکی است که طول بدنش ۱۴ الی ۱۵ سانتی متر است و از نظر شکل کلی مشابه با نژاد فری جنوب هلند می باشد. این پرنده به هنگام ایستادن بر روی چوب شبیه عدد هفت لاتین (7 )میایستد و دم پشت او در یک امتداد و عمود بر چوب زیر پایش می باشد. پاهای این پرنده عریان و سرش کوچک و به طرف جلو است. پنجه های پای این قناری مانند عقاب بر روی چوب قرار می گیرد و از هم باز می ماند. پرورش این نژاد نسبتا مشکل بوده و والدین خوبی نیستند. به همین علت معمولا برای خوابیدن بر روی تخم ها و پرورش جوجه ها از قناری پرستار استفاده می کنند.
جیبوس(Giboso) :
از نظر ظاهری بسیار شبیه نژاد جیبر می باشد. منشا نژاد جی بوس کشور اسپانیا است. جثه نژاد جیبوس نسبت به جیبر بزرگ تر است و زاویه بین سر و گردن با کل بدن در نژاد جی بوس کوچکتر از جیبر است.قناری نژاد جی بوس با زاویه ای حدود ۶۰ درجه یعنی سر و گردن به طرف پایین روی چوب قرار میگیرد.
ملادو(Melado) :
علاوه بر نژاد جی بوس اخیرا نژاد جدیدی به نام ملادو به علاقه مندان قناری معرفی شده که از نظر شکل ظاهری مشابه با نژاد جیبوس می باشد. ولی از آن بزرگتر بوده و طول کل بدن آن به حدود ۲۱ سانتی متر می رسد. بطوریکه طول دم و شکم و پشت آن حدود ۱۵ سانتی متر و سر و گردنش حدود ۶ سانتی متر است.
هوسوی ژاپنی(Japanese hoso) :
از حدود ۵۰ سال قبل در ژاپن معرفی شده است و از امتزاج نژاد بژیکی با فنسی اسکاتلندی بوجود آمده است. تقریبا در رده قناری های نژاد بلژیکی و مونیخی قرار دارد و بطور قائم می ایستد ولی اندازه بدن او کوچک و طولش در حدود ۱۱ الی ۱۲ سانتی متر است. فرم کلی بدن بسیار لاغر و کشیده و گردن او دارای خمیدگی جزئی می باشد که حالت نیم هلالی ایجاد می کند. سر او گرد نوکش کوتاه و مخروطی و دمش باریک بلند و در انتها دو شاخه است.
بلژیکی(Belgian) :
بیش از ۲۰۰ سال است که این نژاد وجود دارد. از مشخصات اختصاصی آن حالت قوزکردگی دائمی پرنده است که حتی به هنگام بالا گرفتن سر نیز مشاهده می شود. طول او بین ۱۵ تا ۱۷ ساتی متر است. کلا یک قناری قلمی و باریک است که امتداد دم و پشت او بر هم عمود می باشند. سینه او نه خیلی گود و فرورفته و خیلی برآمده و گرد است. سر تا حدی صاف و شبیه مار می باشد.
مونیخی(Munich) :
از سال ۱۸۷۰ در آلمان وجود داشته و دارای پرهای فری بوده است. در زمان جنگ جهانی دوم به فرانسه برده شد و نژاد فری پاریسی و نژاد بلژیکی از آن مشتق شده اند. این نژاد از نظر جثه جزو قناری های درشت می باشد و حداقل طولش ۱۶ سانتی متر است. سر او کوچک و گردن شانه و دور سینه اش باریک می باشد. بال های او طویل و چسبیده به بدن است پاها و دم او نیز باریک و بلند می باشد و دمش را همواره عمود نگه می دارد.
برنی(Bernese) :
حدود ۸۰ سال قبل این نژاد در شهر برن کشور سوئیس از قناری رولر مشتق شده است. از لحاظ جثه و شکل ظاهری بسیار شبیه نژاد یورکشایر می باشد ولی تفاوت او در ناحیه گردنش است که به مراتب از نژاد یورکشایر نازکتر است و سرش نیز به گردی او نمی باشد. در ضمن نژاد برنی برخلاف یورکشایر بالهایش را به طور کامل به هم نمی چسباند.
رازا اسپانولا(Raza espanola) :
منشا آن کشور اسپانیا است و از سال ۱۹۴۸ وجود داشته ولی در سال ۱۹۵۶ به جامعه بین المللی معرفی شد. جثه او کوچک بوده و طولش به ۱۱ سانتی متر می رسد. استخوان بندی پنجه پای این نژاد بسیار ظریف و کوچک بوده و به همین جهت برای علامتگذاری آنها باید از حلقه پای کوچک (با قطری در حدود ۷/۲ میلی متر) استفاده کرد.
لیزارد(Lizard) :
در واقع از نظر شکل ظاهری مشایه با قناری های رنگی معمولی است ولی وجه تمایز آن رنگ آمیزی پر و بالش است که مانند فلس های روی هم خوابیده می باشد. در واقع به علت تیره بودن وسط پرها و روشن بودن حاشیه هریک از آنها مانند فلس به نظر می رسند. منشا اولیه به وجود آمدن او به درستی معلوم نیست ولی تصور می شود که برای اولین بار در انگلیس پرورش یافته و از سال ۱۹۴۵ انجمن پرورش دهندگان این نژاد در انگلستان تاسیس شده است. این نژاد مستعد ابتلاء به بیماری اسهال میباشند و از این رو باید در مصرف سبزیجات و میوه های تازه حد اعتدال را در نظر گرفت و جهت جلوگیری از کمبود های احتمالی از مولتی ویتامین استفاده کرد.
اسکات فنسی(Scotch fancy) :
این نژاد مربوط به ناحی گلاسکو کشور اسکاتلند بوده و بیش از ۱۵۰ سال است که شناسایی شده است. از نظر شکل کلی شبیه نژاد بلژیکی می باشد ولی تفاوتش در این است که به جای ایجاد دو محور عمودی بین دم با بدن در این نژاد سه قسمت سر و پشت بدن و دم همانند یک کمان در امتداد هم قرار می گیرند و طول بدن به حدود ۱۸-۱۷ سانتی متر می رسد. سر پرنده کوچک و صاف و دارای پرها و نوک کوتاه می باشد. به علت جفت گیری های خویشاوندی زیاد ناراحتی های روده ای و ضعف عمومی در این نژاد رایج است که باید مورد توجه قرار گیرد.
بوردر فنسی(Border fancy) :
علت این نامگذاری بدین جهت است که این نژاد برای اولین بار در ناحیه مرزی بین انگلستان و اسکاتلند پرورش یافته است. از نظر ظاهری مشابه با قناری های رنگی بوده و طول آن حدود ۱۴ سانتی متر است.
فایف فنسی(Fife fancy) :
شبیه نژاد بوردر فنسی است و از سال ۱۹۵۷ بوجود آمده است ولی از نظر جثه کوچکتر بوده و طولش به ۱۱ سانتی متر می رسد.
کولومبوس فنسی(Columbus fancy) :
برای اولین بار در آمریکا از نژاد بوردر فنسی در سال ۱۹۲۴ بوجود آمده و دارای کاکل می باشد.
فنسی ایرلندی(Irish Fancy) :
ازنظر ظاهری شباهت زیادی به نژاد رولر دارد و خواننده بسیار توانایی است و فرم سر آن کمی گردتر و بالهایش به بدن چسبیده تر است. دارای رنگ های مختلف نیز می باشد.
نژادهای مخلوط
پس از تکثیر و پرورش قناری ها از نظر آواز و رنگ و فرم بدن پرورش نژاد های مخلوط مد نظر قرار گرفت. در صورت جفت شدن پرنده ای از خانواده فینچ با قناری آن را امتزاج دو نوع مختلف می نامند. در شرایط طبیعی انواع مختلف پرنده تقریبا هرگز با هم جفت نمی شوند. نحوه زندگی و رفتار آنان متفاوت بوده و علاوه بر آن از هم نوعان به میزان کافی موجود می باشد. برعکس در شرایط قفس امتزاج دو نوع مختلف به خاطر کمی امکانات کار نادری نیست. در صورتی که قناری ماده ای را همراه با فینچ سبز یا سحره در منزل داشته و دسترسی به نر هم نژاد نداشته باشید آنها جفت گیری کرده و بچه دار خواهند شد. در این صورت نژادی مخلوط از قناری و فینچ های وحشی بوجود خواهد آمد. اما اغلب نوزادان نطفه نداشته و قادر به تکثیر مجدد نیستند. از جمله پرندگانی که با قناری خویشاوندی نزدیک دارند سرینوس یاسسک میباشد. نرهای چنین دورگه هایی دارای نطفه هستند. این امر به خویشاوندی نزدیک دو پرنده مرتبط می شود. اغلب فناری را برای تصحیح آواز و رنگ با سحره (Carduelis) جفت می کنند. قناری را می توان با سحره سبز (cardeulis cholris ) با فلامه (Acanthis flammea) با کانابینا ( Acathis canna bina) با اریترینوس آفریقایی (Carpodactus erythrinus) و انواع آمریکایی فینچ جفت نمود. اما جفت کردن و عادت دادن چنین پرنده هایی زمان و حوصله بیشتری نسبت به دو قناری لازم دارد. پرندگان وحشی ترسو و خجالتی بوده و به سختی به شرایط زندگی در پاسیو یا قفس کوچک خو می گیرند. خوراک آنان بایستی مخصوص بوده و روی هم رفته نگهداریشان مشکل تر است. اغلب نر پرندگان وحشی خشن تر از قناری های نر بوده و ماده را آزار می دهند. با وجود این ترکیب نر پرنده وحشی با ماده قناری بهتر از عکس آن است. ماده پرندگان وحشی سخت گیر و مشکل بوده و اغلب آنچه برای لانه به آنها عرضه میشود برایشان مناسب نمی باشد. تعداد پرندگان وحشی نزدیک به قناری نسبتا زیاد است. نوع موزامبیک (Serinus mozambicus) شباهت زیادی به قناری داشته و در آفریقای جنوبی به عنوان پرنده خانگی نگهداری می شود.
آماده:
به قناري نر مست و يا ماده مست آماده ميگويند.
بيقوش:
قناري موقومي بوده با صدايي بلندو زيبا كه بدليل كج بودن گردنش به بيقوش معروف شده بود (به كتاب پرندگان طلايه تاليف استاد ارجمند عباس شفيعي مراجعه شود).
پررو:
به قناري نري كه در هر مكاني مي آويزند بي محابا شروع به خواندن ميكند پررو اطلاق مي گردد .
پرنرمه:
پرهاي ريز و كوتاه اطراف سر و گردن پرنده است كه در زمان تولكي از بدن پرنده جدا ميشود.
پس رفتن:
در حين نزديك شدن به دوران توليد مثل اگر پرنده در حال آماده شدن در همان حالت بماند و به بلوغ نرسد و يا پرنده آماده ناگهان شروع به پرريزي نمايد و تا سال آينده بدون توليد بماند قناري پس رفته است .
پس:
به قسمت مخر ج و محوطه شكمي (پس )ميگويند .
پشت دار:
داراي نژاد اصيل و اجداد خوب .
تاتي:
در زمان جفتگيري و آميزش پرنده ماده سينه خود را به روي چوب مي چسباند و سرو دم را بسمت بالا مي آورد در اين هنگام بدن پرنده شكل منحني به خود ميگيرد به اين عمل ماده تاتي دادن ميگويند.
تخم گرفته:
به تخم نطفه داري كه بعد از 6 روز خوابيدن پرنده ماده در آن جنين تشكيل ميشود تخم گرفته ميگويند.
تخم هرز:
تخمهايي كه پرنده ماده در حا لت مستي وبدون وجود نر ميگذارد تخم هرز است.
تور:
به پرنده هايي كه در هنگام نزديك شدن به قفس آنها و يا در هنگام گرفتن آنها از ترس و بدون هدف و به قصد فرار خود را محكم به ديواره هاي قفس ميكوبند تور ميگويند.
تولك:
هر ساله در فصل تابستان پرهاي كهنه پرنده ها ريخته شده و بجاي آن پرهاي جديد ميرويد, گاهي در اثربيماري و ترس و يا تغيير رژيم غذايي نيز اين پديده بوقوع مي پيوندد كه تولك رفتن گفته ميشود.
تيغ آله:
در ابتداي شروع رويش پر در بدن جوجه ها پر هاي آنها شبيه به تيغ در جوجه تيغي ميباشد در اين حالت به جوجه ها تيغ آلو و يا تيغ آله ميگويند.
جره:
ريز نقش ترين پرنده از بين جوجه هاي يك جفت نر وماده را جره مينامند.
جوجه كال:
از زمانيكه بدن جوجه پوشيده از پر ميگردد تا زمانيكه بتواند از دانه هاي خشك تغذيه كند (كال )شناخته ميشود .
جوجه گوشتي:
به جوجه هاي تازه به دنيا آمده اي كه هيچ پري در بدنشان روييده نشده است اطلاق ميگردد .
جيك مرد:
جوجه اي كه درون تخم كليه اندامهاي بد نش كامل شده و مرده است را جيك مرد مينامند .
اگر جوجه قناري داراي پدري باشد كه موقوم ميخواند و جوجه توسط همان نر تغذيه شده باشد و موقوم را از زماني كه درون تخم بوده تا زماني كه بالغ ميشود زيرنظرهمان قناري نر آموزش ديده باشد و موقوم بخواند .به اين روش آموزش چكيده ميگويند .
چسبنده:
به روش آموزش جوجه ها از سن 25 روزگي به بعد توسط قناري موقوم و يا بوسيله نوار كاست را روش چسبنده گويند .
حمال:
آن دسته از قناري ها كه براي پرورش جوجه قنار يهاي گران قيمت و اصيل استفاده ميشوند به حمال معروفند .
خنثي:
هر گاه جنسيت پرنده نامشخص باشد آن پرنده خنثي است .معمولا اين كلمه را در مورد جوجه ها بكار ميبرند .
سرعت تنفس پرنده را در هنگام بيماري و كسالت دل زدن ميگويند .
دهن دار:
در صورتي كه پرنده دوره آواز خواني را در كلاس موقوم گذرانده باشد ولي در آواز خود تكه اي از آواز رسمي داشته باشد دهن دار است اما موقوم نيست .
ريزه خواني:
صداي جوجه هايي كه هنوز آواز كاملي را فرا نگرفته اند و تنها مشغول به تمرين آواز هستند را ريزه خواني گويند .
اگر قناري تنها ابتداي آواز را با صداي تقليدي از موقوم و يا مثلا بلبل آغاز كند و بقيه آواز را معمولي (رسمي) بخواند سردهن دار گفته ميشود .
سرو ته دار:
اندازه طول بدن قناري از سر تا انتهاي دم را بدون در نظر گرفتن بلندي پا و يا كلفتي بدن پرنده و يا حتي استيل پرنده سرو ته ميگويند به عبارتي به قناري هاي نژاد سنگين مانند يوركشاير سروته دار مي گويند .
سوخته:
قناريهاي(سبز ) تيره رنگي كه داراي زمينه رنگ قرمز خصوصا در ناحيه سينه سر و صورت هستند سوخته ناميده مي شوند.
سينه زدن:
رفتاري است در زمان لانه سازي قناري ماده و آن هنگامي است كه قناري ماده سينه خود را بر روي پنبه هاي محل تخمگذاري مي مالد و به آن فشار مي اورد تا شكل اوليه لانه بوجود آيد .
دوتعريف دارد :اول اينكه : به اولين تخم از اولين سري تخمگذاري شاه تخم ميگويند .دوم اينكه : اولين جوجه بدنيا آمده از اولين سري تخمگذاري نيز شاه تخم است .
شق دهن:
قناري هاي آواز خواني كه داراي صداي صاف و بلند و بسيار بم باشند را شق دهن مينامند.
طعمه:
پيدايش هر گونه غده ويا تومور و يا جمع شدن قسمتي از احشا داخلي (روده ها )پرنده به صورت توده اي انباشته در محوطه شكمي را كه مانع از توليد مثل ميگردد طعمه ميگويند .
قناري نري كه تمامي آوازش را با صداي رسا وبلند بخواند قرص خوان است .
قناري گنگ:
گاهي يك پرنده جوان پيش از رسيدن به سن بلوغ در شرايط نگهداري بدي قرار مي گيرد كه عوامل محيطي مختلف از جمله بيماريها و تغذيه و بي برنامگي در نور دهي نظم ساعت بيو لوژيكي پرنده را بر هم مي زند و باعث به بلوغ نرسيدن پرنده در سال اول زندگي ميشود . اگر در سال اول تولك رفتن اين معايب رفع نگردد موجب ميگردد كه پرنده دوران تولكي را ناقص پشت سر بگذارد و در سال دوم نيز به شرايط بلوغ نرسد در نتيجه بعلت كمبود و يا عدم ترشح هورمونهاي مورد نياز و اينكه دوسال پي در پي دستگاه تناسلي پرنده فعال نبوده است پرنده دچار نوعي بي تفاوتي و سر در گمي ميشود و در مقابل همنوعان خود خونسرد و بي علاقه و ترسو و گوشه گير ميگردد و خصوصيات جنسي خود را بطور طبيعي بروز نمي دهد اينگونه پرنده ها اگر موفق به خواندن شوند نميدانند براي چه مي خوانند و اگر مست شوند نمي دانند رفتار جنسي چيست و اگر با پرنده اي جفت اندازي شوند مدتي طول خواهد كشيد تا روش آميزش را فرا بگيرند به اينگونه پرنده ها گنگ مي گويند .
قوام:
نوعي مزايده بين دو شريك و يا بين يك فروشنده و چند خريدار ر خ ميدهد,در بين دوشريك با قيمت گذاري يكي از طرفين موفق به خريد ميگردد اما در بين يك فروشنده و چند خريدار اگر فروشنده شرط كند ميتواند در صورت تامين نشدن نظرش معامله را فسخ كند ,در غير اينصورت بايد به بالا ترين پيشنهاد رضايت بدهد.
قيه:
صداي جيك بلند و صاف قناري نر قبل از شروع به آواز را در قناري هاي موقوم ودهن دار قيه مينامند .
كپه:
لانه تخمگذاري قناري را كپه ميگويند .
كرچي:
حالتي راكه پرنده ماده بعد از بدنيا آمدن جوجه ها روي آنها مي خوابد و جهت تغذيه آنها اقدام نمي كند و باعث گرسنگي و مرگ آنها ميگردد كرچي ميگويند .
كشيده بلند:
قناري هاي استيل دار و پا داري كه داراي سروته خوب نيز باشند كشيده بلند نام دارند ,قناري كشيده بلند قناري رسمي مورد نظر قناري بازان نيست و خصوصياتي از نژادهاي ديگر نظير اخم و ابرو در آنها وجود دارد .
كوتاه خواني (بزوار):
به آواز جوجه هايي كه قسمتي از يك قطعه را با تن صداي ضعيف مي خواند بز وار گفته ميشود .
كوتاه و بلند خواني:
به آوازي كه در آن قسمتي از آواز بلند و قسمتي ديگر با صداي ضعيف تر خوانده ميشود كوتاه بلند خواني گفته ميشود .
كهنه:
پرنده كهنه پرنده اي است كه يكسال از عمرش گذشته باشد .
لال:
گاهي مادرزادي و گاهي بر اثر ترس يك پرنده نر نميخواند و يا صدايي از حنجره اش خارج نمي شودبه اينگونه قناري هاي نر لال مي گويند .
لك تولك:
اگر قبل از پايان دوران پرريز ي عاملي باعث پرريزي دوباره پرنده گردد پرنده لك تولك شده است .
لون:
هر سري تخمگذاري را يك لون مينامند .پرنده ماده در هر لون معمولا بين 3 تا 4تخم ميگذارد .
لمبه :
ماده قناري گاهي در اثر کمبود کلسيم و گاهي تخمگذاري زياد تخمهايي با پوسته نازک ميگذارد که ان را لمبه ميگويند .
مست:
مستي, دوره اي از زندگي پرنده را در بر مي گيرد كه هر سال يكبار تكرار ميشود .در اين دوره كه هنگام جفت يابي و توليد مثل پرندگان است ماده ها شروع به لانه سازي ميكنند و نر ها با ديدن ماده با آواز بلند نغمه سرايي مي كنند .
ملخك:
در زمان آمادگي ماده ها پرش هاي كوتاهي انجام مي دهند كه اين پرش ها با تعداد بال زدن هاي زيادي همراه ميباشد به اين نوع پرش ملخك گفته مي شود .
موچول:
پرنده اي را كه يك يا چند انگشت بسته همانند مشت بسته دارد موچول مينامند .
موقوم:
يا مقام نوعي آواز زيبا در رديفي خاص ميباشد كه قناري موقوم بايد آن رديف را فرا گرفته و به درستي اجرا نمايد.
گاهي چند پرنده را از نظر ارزش مادي به دودسته مساوي تقسيم ميكنند اين عمل نرلاس كردن نام دارد .
مخلوطي از هفت دانه شامل كاهو ,كلم , شلغم ,خرفه ,ترب , بذرك ,شاهدانه را كه براي تقويت و تنوع در تغذيه استفاده ميشود هفت تخم مينامند .
بيماري آسم:
علائم: اين بيماري تمامي علايم بيماري سرماخوردگي را دارد به اضافه تنفس سخت با دهان باز .گاهي نيز تنفس پرنده همراه با صدا مي باشد.
درمان: دو قطره يد خوراكي را در ۲۸ گرم آب نوشيدني حل كرده و روزي سه مرتبه از آن به پرنده داده شود. جاي پرنده بايد گرم باشد. ميتوان كمي بخار اكاليپتوس نيز در محل اتاق پرنده استفاده نمود اما اين بخار نبايد زياد باشد زيرا موجب خفگي پرنده خواهد شد. اين درمان بايد تا بهبودي كامل پرنده ادامه يابد . با افزايش آثار بهبودي بايد درمان نيز با فاصله انجام شود. تغذيه پرنده نيز بايد مقوي باشد.
مخلوط شير با نان همراه با دو يا سه قطره روغن ماهي بسيار مفيد است. استفاده از سبزي تازه هم خوب است.
عفونت استرپتوکوکی ( streptococcus infections )
عامل آن باکتری استرپتوکوکوس می باشد و در همه جا حتی گرد و غبار موجود در هوا نيز وجود دارد و معمولا در مواقعی که عفونتهای ويروسی و يا ساير بيماری ها پرنده را ضعيف کند بعنوان يک ميکروب فرصت طلب موجب بيماری ميگردد . اکثرا در طول دوران جنينی و یا ده روز اول پس از خروج جوجه از تخم موجب تلفات می گردد. به ندرت نيز در پرندگان مسن تر ايجاد بيماری می کند در بين پرندگان و پستانداران مشترک می باشد ولی به طور کلی در پرندگان اهميت کمتری دارد .
علائم بيماری متفاوت بوده و عوارض مختلفی ايجاد می کند . مثل آبسه های پوستی - زخمهای چرکی - آندوکارديت وجتاتيو بر روی دريچه های قلب - تورم مفاصل - لنگش و بالاخره آبسه کف پايی . گاهی ميکروب وارد خون شده و در طی يک يا دو روز موجب مرگ سريع همراه با عوارضی همچون افزايش تعداد تنفس در ساعات پايانی عمر پرنده - پف کردن - اسهال و بستن چشم ها می شود . در قناری ممکن است تلفات خيلی زياد باشد . بعضی وقت ها پرنده دچار عوارض عصبی و افزايش تحرک می شود و به نظر هيجان زده می آید , به طوری که خودش را به اطراف زده و در اثر جراحات بوجود آمده و يا ضربه و خونريزی داخلی تلف می گردد .
كنه قناري:
براي پي بردن به وجود كنه در قناري بايد هر چند وقت يكبار تمام بدن قناري را از نزديك بررسي كرد. كنه پرنده هاي ضعيف را مورد حمله قرار ميدهد. اين جانور بسيار ريز است و با آزمايشهاي سطحي نميتوان به وجود آن پي برد. در صورتي كه كنه خود را در زير بالهاي قناري پنهان كرده باشد با دست زدن به بدن پرنده ، قناري ناراحت شده و عكس العمل شديدي از خود نشان ميدهد.
كنه قناري فقط شبها در موقع تاريكي قناري را راحت ميگذارد و از بدن آن دور مي شود. براي پي بردن به وجود آن در قناري ، بايد شب هنگام يك پارچه سفيد بسيار تميز را روي قفس قناري بكشيد و صبح خيلي زود قبل از طلوع آفتاب آنرا برداريد. زيرا كنه به محض روشن شدن هوا دوباره به بدن قناري حمله مي كند و شروع به مكيدن خون قناري مي نمايد. اگر اين پارچه سفيد را به دقت نگاه كنيد ميتوانيد كنه ها را كه به اندازه يك دهم ميلي متر هستند و به رنگ قرمز مي باشند را ببينيد.
درمان: براي از بين بردن كنه ها از روي پارچه بايد آن را در محلول قوي كلراكس Chlorax فرو ببريد و يا با يك اطوي بسيار داغ روي پارچه را اطو كنيد. براي از بين بردن كنه روي بدن قناري بايد از داروي مخصوص ضد كنه يا داروي د.د.ت استفاده نمايي.
داروي ضد كنه يا ضد شپشه بايد با دقت به تمام بدن و زير بالهاي قناري ماليده شود و پرنده را به يك قفس تمييز و ضد عفوني شده منتقل كرد و قفس آلوده را با آب بسيار داغ شتشو داده سپس با استفاده از داروي د.د.ت آنرا ضد عفوني كرد.
ضد عفوني كردن پرنده بايد صبح زود انجام شود تا در هنگام شب كه پرنده سر خود را بين بالها قرار ميدهد دچار مسموميتي نشود. ضد عفوني كردن قفس نيز بهتر است بعد از غروب آفتاب انجام شود تا اين حشرات موذي از مخفيگاه هاي خود بيرون آمده باشند.
ليستريوز( listeriosis )
اين بيماری دراثر باکتريی بنام ليستريامونوسيتوژنز بوجود آمده و در بسياری از انواع پرندگان و پستانداران ايجاد عوارض می کند . ولی در بين پرندگان , قناری نسبت به اين بيماری حساس تر است . انسان نيز نسبت به اين باکتری حساس بوده و گاهی دچار مننژيت می شود . معمولا باکتری از راه دهان وارد بدن شده و بيماريزا می گردد . خوشبختانه نسبت به انواع ضدعفونی کننده های رايج حساس می باشد و به سرعت از بين می رود . اين بيماری در شکل حاد موجب تلف شدن پرنده ظرف مدت يک تا دو روز می شود . در مواقعی که دوره بيماری طولانی تر می شود , عوارض عصبی مانند لرزش و پيچش گردن و فلجی نيز بروز می کند .
طاسي:
اين پيشامد را نميتوان جزء بيماريها برشمرد زيرا ريزش پرهاي قناري كه معمولا در اوايل زمستان پيش مي آيد در اثر سوء تغذيه و نرسيدن بعضي مواد معدني به پرنده بوجود
ميآيد.
درمان: ماليدن وازلين گليسيرين بر روي سر پرنده. اما بهترين دارو لوسيون پ.ث.ف مي باشد . اين دارو علاوه بر ضد عفوني داخلي پرنده براي سرعت رشد پرهاي قناري نيز بسيار مفيد است. از هويج رنده شده و سبزيجات تازه نيز بايد حداقل هفته اي دو بار به پرنده داده شود.
بيماری اريزيپلاس ( erysiplas )
اين بيماری در اثر باکتريی به نام اريزيپاوتريکس ايجاد می شود .خوک و بوقلمون حساس ترين حيوانات نسبت به اين باکتری می باشند ولی در قناری نيز اين بيماری مشاهده می شود . در انسان نيز گاهی اين باکتری در اثر ورود از راه زخم های پوستی موجب واکنشهای موضعی می شود . جوندگانی مثل موش يا حشرات گزنده نيز می توانند عامل بيماری را منتقل کنند . معمولا باکتری به طور آزاد در خاک مرطوب و يا آب های راکد کم عمق وجود داشته ئ تکثير پيدا می کند . در مجموع اين بيماری برای قناری خطر جدی ندارد و راه انتقال آن از طريق دهان است . معمولا علائم بيماری شامل بی اشتهايی - کز کردن - ضعف و اسهال سبز متمايل به زرد می باشد که خيلی سريع منتهی به مرگ می شود .
ورم زير شكم:
علت: اين بيماري در اثر مصرف غذاهاي تحريك كننده و يا خوردن غذاهاي فاسد و مانده توليد مي شود . در اين بيماري زير دل پرنده ورم مي كند و رنگ پوست موضع ورم كرده در موارد خفيف آن بي رنگ و در موارد سخت و شديد آن تيره مايل به سياهي است.
درمان: قرار دادن پرنده در قفس تميز و گرم و دور از صداهاي مزاحم . بايد به قناري تريد شير با نان كه مقداري كربنات دوبيسموت در آن ريخته شده باشد داده شود. اگر اين بيماري همراه با يبوست نيز باشدبايد اول يك قطره روغن زيتون به حلق پرنده چكانده شود. همين كه آثار بهبودي در پرنده مشاهده شد بايد يك شربت مقوي مانند شربت هيپوفسفيت به آب آشاميدني پرنده اضافه كرد. در اين موقع دادن تخم كلم خيس كرده كه دانه خشخاش روي آن پاشيده شده باشد براي قناري بيمار غذاي مناسبي است.
بيماری های مايکوپلاسمايی ( mycoplasmosis )
عامل آن مايکوپلاسما می باشد که از نظر طبقه بندی پست تر از باکتری ها قرار می گيرد و فاقد ديواره سلولی بوده ولی در روی برخی از محيط های کشت آزمايشگاهی رشد می کند . در مقابل ضدعفونی کننده ها ی مختلف و خشکی محيط بسيار حساس بوده و ظرف چند ساعت در محيط خارج از بدن موجود زنده از بين می رود . بدين خاطر برای انتقال اين بيماری نياز به تماس نزديک بين پرنده آلوده با پرنده حساس می باشد . این ميکروب از طريق تخم نيز منتقل شده و در بين آنها ايجاد مرگ و مير می کند . معمولا برای بيماريزا شدن نياز به عوامل مستعد کننده ای مثل ساير ويروس ها و باکتری ها دارد . علائم بيماری شامل مشکلات تنفسی - خرخر کردن - آبريزش از چشم و بينی تورم مزمن ملتحمه چشم و سينوس تحت چشمی و مفاصل می باشد .در جوجه ها نيز موجب افزايش مرگ و مير می گردد .
غش و بيهوشي:
اين حالت بيشتر براي پرندگاني به وجود مي آيد كه عادت به زندگي با انسانها را ندارند و اغلب در موقع تغيير قفس از ترس مبتلا به غش مي شوند. بعضي اوقات نيز در اثر يك ضربه ناگهاني و شديد و يا بر اثر تابش مستقيم نور شديد و يا آفتابزدگي پيش مي آيد. اين حالت بيشتر در موقع تولك و يا در روزهاي خروج از تولك اتفاق مي افتد. بنابراين بهتر است پس از دوران تولك براي تعويض و جابجايي قفس قناري دقت زيادي شود.
درمان: اگر حالت غش براي قناري اتفاق افتاد بايد به ملايمت آب سردي به روي سر و گردن قناري پاشيد و سپس اطراف قفس را پوشانيد و آنرا در جاي نسبتا گرمي قرار داد تا به تدريج قناري به حال عادي باز گردد. در بعضي موارد ممكن است غش موجب بروز آثاري چون فلج پا يا بال قناري گردد در اين موارد بايد فورا يك قطره الكل رقيق طبي در حلق قناري چكانيد كه اغلب نتيجه مطلوبي ميدهد. همواره بايد سعي كرد تا مانع بروز عواملي كه ميتواند موجب بروز غش در قناري شود را برطرف كرد زيرا تكرار غش در نوبتهاي بعدي بسيار خطرناك هستند.
زخم پا :
اين بيماري در اغلب موارد در پرندگان جوان به علت ساييده شدن كف پاي آنها كه داراي پوستي بسيار نازك است به چوبهاي نشيمن سفت و مدور بوجود مي آيد. بهتر است چوب نشيمن قناريهاي جوان داراي رويه اي مسطح بوده و از چوب نرم ساخته شود. در موارد بروز زخم پا بايد در وسط رويه چوب نشيمن شياري ايجاد كرد تا از تماس زخم پا با سطح چوب جلوگيري كرد. در صورت بي توجهي به اين بيماري ، زخم پاي پرنده به ميخچه تبديل شده و بتديرج اعصاب انگشتان پرنده از كار مي افتند .
زخم پا در اثر رعايت نكردن نظافت قفس قناري نيز بوجود مي آيد . كثافات موجود در قفس به كف پاي قناري چسبيده و با از بين بردن قشر خارجي پوست پاي پرنده موجب توليد زخم ميگردد. در بعضي مواقع نيز پشه ها باعث تورم و زخم پا و ساقهاي قناري مي شوند كه در چنين مواردي بايد شبها به دور قفس قناري پشه بند كشيد.
درمان: براي معالجه زخم پاي پرنده بايد محل زخم را با آب نيم گرم شست و يد بسيار رقيق به آن ماليد. درمان اين بيماري مانند درمان فلس پاي مي باشد.
بيماري درد چشم:
اين بيماري مسري مي باشد و بايد پرنده بيمار را از ساير پرندگان جدا كرد. چشم درد ميتواند به علت سرماخوردگي و يا تماس چشم پرنده با چوب نشيمن كثيف يا چيزهاي آلوده و يا به علت يك بي نظمي داخلي و وجود عفونت در خود چشم بوجود آمده باشد و نبايد نسبت به آن بي اعتنا بود.
علايم: جراحات پلك ها ، خارج شدن مايع و قي از چشمها ، پلك هاي بهم چسبيده.
علل بيماري: جريان هوا ، اتاق پر دود ، ميكروب
مداواي بيماري: استفاده از قطره هاي شستشو دهنده چشم مانند : آب بور ، محلول بابونه و پمادهاي آنتي بيوتيك
روش ديگر اينكه چشم پرنده را با استيد بوريكي كه براي چشم انسان تهيه كرده اند بشوييد سپس محلول ۱۰% آرژيرول به داخل چشم بريزيد اين محلول بايد تازه و مطمئن باشد . ميتوان به جاي آن نيز يك قطره روغن كرچك به چشم پرنده بريزيد كه جانشين خوبي براي آرژيرول مي باشد.
روش ديگر : ابتدا چشم قناري را با يك قطعه پنبه استريل آغشته به اسيد بوريك شست و شو داده سپس روغن پنسيلين مخصوص چشم را به چشم پرنده بماليد. اين كار چند روز بايد ادامه يابد.
عفونت روده:
علايم : پاشيده شدن فضله به بيرون در حاليكه به رنگ سبز مي باشد .
مداواي بيماري: گرما ي محيط نگهداري پرنده بيمار بين ۳۰ تا ۳۲درجه باشد. تاباندن نور مادون قرمز ، استفاده از چاي معمولي ، ذغال پرنده . در صورت وجود زخم هاي ويروسي ، استفاده از انتي بيوتيك ها يا سولفوناميد مؤثر است.
اسهال:
علايم: فضله آبكي ، كثيف بودن اطراف مخرج ، كم اشتهايي و بي تفاوتي نسبت به محيط اطراف.
علل بيماري: ترس و هيجان ، جريانات متغيير هوا ، تغييرات شديد دما ، خوراك فاسد.
همچنين مصرف غذاهاي مانده و كثيف توسط پرنده مي باشد مانند دانه هاي كپك زده و مانده. آب كثيف و سبزيهاي ترشيده يا مرطوب.
چاقي:
علايم: سنگيني ، عدم علاقه به پرواز ، تنفس شديد ، وجود مشكلاتي در موقع تولك
علل چاقي: تغذيه غلط ، وجود بيش از اندازه دانه هاي پر چربي مانند تخم آفتاب گردان ، شاهدانه و دانه كتان در رژيم غذايي قناري
مداواي چاقي: تغذيه پرنده با خوراك هايي همچون ارزن ، ميوه و سبزي . پرواز دادن پرنده در محيطي همچون پاسيو يا اتاق به صورت روزانه
توجه : مبارزه با چاقي قناري توسط گرسنگي دادن با آن امري اشتباه است كه ميتواند مشكلات جدي اي را براي پرنده به همراه داشته باشد.
بيماريهاي پا :
علايم : ظاهر شدن لايه سخت بر روي پا و انگشتان ، وجود پينه در پاها و توجه بيشتر پرنده به ناحيه پاها
علل بيماري: رعايت نكردن بهداشت در محل نگهداري پرنده مخصوصا كثيف بودن ميله هاي نشيمن پرنده
مداوا: پينه ها را بايد با آب گرم و يا محلول بابونه با احتياط شتشو داد و سپس به ميزان كم پماد كامازول يا پني سيلين ماليده شود. كف قفس پرنده نيز بايد مخلوطي از ماسه و خاك قرار داده شود.
جذام پرنده:
علايم: تنگي نفس ، اسهال ، تب ، كم اشتهايي ، فلج ، گرفتگي عضلات ، تورم پلكها ، و در نهايت تلف شدن پرنده پس از چند روز
علل بيماري: اين بيماري ويروسي مي باشد و قابل انتقال از ساير حيوانات خانگي و وحشي
مداواي بيماري: دور كردن پرنده از ساير حيوانات
آبله قناري:
علايم: وجود نقطه هاي كوچك سفيد و زرد رنگ بر روي سر و سينه ، زير بالها و روي انگشتان پرنده. تنگ نفس شديد ، خارج شدن مايع لزج از بيني ، ظهور جوش هاي سفيد بر روي زبان و داخل منقار.
علل بيماري: اين بيماري ويروسي مي باشد و قابل انتقال از ساير حيوانات
مداواي بيماري: در اين مورد بهتر است از واكسن هاي پيشگيري براي جلوگيري از ابتلا پرنده استفاده شود . تمييز نگهداشتن محل نگهداري پرنده.
بيماري كوكسيدين:
علايم بيماري: سستي ، كم اشتهايي ، اسهال
علل بيماري : اين بيماري ويروسي مي باشد. قدرت تكثير اين ويروس در تابستهاي گرم و مرطوب در محل نگهداري پرنده كه نظافت در آن رعايت نشود ، زياد است. وجود اين ويروس را با آزمايش فضله پرنده ميتوان دريافت.
مداواي بيماري: اضافه كردن سولفوناميد يا فوراسوليدون به آب آشاميدني پرنده بيمار.
گرفتگي مجراي تخم گذاري پرنده:
علايم: قناري ماده با پرهاي پف كرده بي تحرك مي ماند و معمولا پس از چند ساعت تلف خواهد شد.
علل : احتمالا پرنده قادر به دفع تخم آماده از مخرج نمي باشد. ماده هاي جوان اغلب دچار اين ناراحتي مي شوند. در بعضي مواقع نيز پوسته تخم تشكسل نشده و موجب اين عارضه مي شود.
مداواي بيماري: ماليدن يك قطره خوراكي مايع در داخل و اطراف مخرج و گرم نگهداشتن پرنده. ماساژ نرم و با احتياط اطراف مخرج.
توجه: هيچگاه نبايد پوسته تخم را به طرف داخل بدن پرنده فشار داد.
بيماري ميلبه:
علايم : خواب ناآرام ، تمييز كردن و جستجوي دائم پرها ، ضعيف شدن پرنده.
علل بيماري : وجود جانور كوچكي به نام ميلبه قرمز (شپشك) . اين بيماري قابل انتقال از ساير پرندگان به يكديگر است. ميلبه به دو صورت است : ميلبه قرمز كه تنها شب ها به پرنده حمله مي كند و ميلبه كيسه هوا كه ساكن در پرهاي پرنده مي باشد.
مداواي بيماري : محل نگهداري پرنده بايد توسط حشره كش هاي مخصوص اسپري شود. پرنده نيز به غير چشم و منقارش ميتواند در معرض مستقيم اسپري قرار گيرد.
نرمي استخوان:
علايم : در اين بيماري بيشتر پاها ، انگشتان و بالهاي پرندگان جوان دچار نرمي و كجي ميگردد .
علل بيماري : كمبود ويتامين ها مخصوصا ويتامين D
مداواي بيماري : استفاده از ويتامينD ، ويگانتول (Vigantol ) يا تريگانتول (Trigantol) .
نرمي استخوان:
اين بيماري در جوجه قناري هايي ديده مي شود كه پدر و مادر آنها در اتاق هاي تاريك و بدون استفاده از اشعه مستقيم آفتاب و هواي تميز و آزاد نگهداري مي شوند.
علامت: علائم اين بيماري عبارت است از بي حسي و معيوبي پا يا بال جوجه كه بدون اراده و اختيار او به اين طرف و آن طرف كشيده مي شود. اين بيماري متاسفانه قابل درمان نمي باشد. پدر و مادر چنين جوجه اي را بايد فورا به قفس مخصوص پرواز بازگردانيد و قفس آنها را در معرض تابش اشعه آفتاب قرار داد و از حمام و ورزش بسيار استفاده كرد. با رعايت شرايط گفته شده و بهداشت قفس و تغذيه اين بيماري برطرف خواهد شد.
تولكي:
علايم : در اين بيماري پرنده ، پر ريزانش را به طور طبيعي ظرف مدت چهار تا شش هفته انجام نداده و پر ريزان كاملي نيز ندارد. پرهاي پرنده بيمار ، شكننده و بدون جلا هستند.
علل بيماري: تغذيه غلط
مداواي بيماري : استفاده از داروي آويزانول (Avisanol ) يا ويتالينو _ كول (Vitalino – quell ) در آب آشاميدني. به جاي استفاده از آب لوله كشي نيز از آب مقطر استفاده شود. استفاده از مولتي ويتامين نيز در آب آشاميدني ميتواند نافع باشد.
عفونت استافيلوکوکی ( staphylococcus infection )
مهمترين گونه بيماريزای اين باکتری استافيلوکوکوس اورئوس می باشد. باکتری های موجود در اين خانواده درهمه جا از جمله گرد و غبار موجود در هوا پراکنده هستند . اکثر پرندگان سالم نيز در سطح پوست يا مخاط دستگاه تنفس يا گوارش يافت می شود و بعنوان يک باکتری عفونت زای فرصت طلب مطرح می باشد که در شرايط مستعد بيماريزا می گردد . جراهات پوستی و استرسهای طولانی از عمده ترين عللی است که باکتری را بيماری زا می کند . اين ميکروب نسبت به خشکی محيط مفاوم بوده و بدين ترتيب مدتها می تواند خارج از بدن موجود زنده بطور فعال باقی بماند . معمولا بيماری بطور انفرادی بروز کرده و بندرت همه گير می شود . بسته به شرايط مختلف علائم بيماری بسيار متفاوت می باشد يکی از بزرگترين مشکلاتی که اين ميکروب ايجاد می کند افزايش تلفات جوجه ها در هنگام خروج از تخم و يا چند روز بعد از آن می باشد که معمولا در اثر عدم پاکيزگی لانه ها و يا استفاده نا صحيح و بی رويه آنتی بيوتيکهای مختلف در قناری ماده ( بعنوان پيشگيری کننده از بيماری های مختلف ) رخ می دهد . در این حالت عدم جذب کيسه زرده و يا تورم ناحيه ناف ديده خواهد شد .حالت ديگر ناشی از ورود باکتری به خون می باشد که موجب خمودگی - بی اشتهايی - ژوليدگی پرها و پف کردن و در نهايت مرگ می شود .گاهی افتادن بند های انگشتان پا و يا ناخن آنها بعلت عفونت به اين باکتری می باشد . برخی مواقع عوارض عصبی از جمله لرز - برگشتن سر به طرف عقب و تشنج نيز قبل از مرگ ديده می شود . در حالاتی که عفونت از طريق خون و یا زخم پوستی به مفاصل برسد مومجب تورم و تجمع چرک فيبرينی در آنها شده و در مراحل پيش رفته موجب عفونت استخوان ها نيز می گردد . مواقعی که عوامل مستعد کننده و يا زخمهای پوستی حضور داشتته باشند اين باکتری موجب تورم جلد همراه با چرک می شود و در ناحيه کف پا ايجاد آبسه کرده و سبب پادرد و لنگش می گردد .
يبوست:
علايم : در اين بيماري پرنده با پرهاي پف كرده به گونه اي بي تفاوت در قفس مي نشيند و سعي در دفع فضله مي كند بدون آن كه نتيجه اي بگيرد. پرنده رفتاري شبيه به بيماري گرفتگي مجراي تخم گذاري از خود نشان مي دهد. از ديگر علائم ميتوان به كمي اشتها ، سستي و بيحالي و دفع فضولات با زحمت زياد همراه با تكان دادن خود و وجود رنگ سياه در فضولات پرنده و خشك بودن آن اشاره كرد.
علل بيماري: مصرف خوراك مانده و تغذيه از اشياء غير مجاز
مداواي بيماري : ماليدن روغن خوراكي مايع به مخرج پرنده . چكاندن يك قطره روغن كرچك يا روغن پارافين مايع در منقار پرنده . تغذيه پرنده با ميوه و سبزيجات .
غذاي پرنده بايد تريد شير خام با نان تست و مقدار زيادي كاهو باشد كه البته اين غذا نبايد بيشتر از دو ساعت در قفس پرنده باشد زيرا فاسد ميگردد. اضافه كردن مقدار بسيار كم سولفات دومنيزي به آب آشاميدني پرنده .
بيماری تورم عفونی پيش معده ( infections proventriculitis )
اين بيماری در اثر باکتری درشتی به نام مگا باکتر که به خانواده لاکتو باسيلاسه تعلق دارد بوجود می آيد و در قناری - فينچ - مرغ عشق و برخی طوطی های کوچک ديده شده است . بيشتر مواقع اين باکتری در طول دوران توليد مثل و پرورش جوجه ها مسئله ساز می شود ولی تقريبا هميشه با يک عامل مستعد کننده مثل تراکم زياد يا سوء تغذيه همراه است . تنها نشانه بيماری از دست دادن تدريجی و بسيار آهسته وزن بدن است بطوری که طی مدت دوازده تا هجده ماه پرنده را از پا در می آورد عامل بيماری از طريق فضولات در محيط پخش می شود و از راه خوراکی سايرپرنده ها را مبتلا می کند . در کالبد گشايی زخم يا تورم پيش معده در ناحيه اتصال آن با سنگدان قابل مشاهده است که می تواند همراه يا بدون خونريزی باشد .
بيماري لاغري و تحليل رفتن قناري:
در اين بيماري بيشتر جوجه هاي جوان بين سنين ۵ هفتگي تا ۱۲ هفتگي مبتلا مي شوند.
علايم: قناري بيمار به سرعت و در مدت ۲۴ تا ۳۶ ساعت قسمت عمئه گوشت بدن خود را از دست ميدهد. علايم ظاهري اين بيماري افسردگي و بيحالي پرنده ، چشماني بي فروغ و بي رنگي نوك و پاها نيز مي باشد . گاهي هم حالت لرزيدن در آن ديده مي شود. پرنده بيمار با حالتي متشنج خود را به طرف آب و غذا مي رساند كه اين حالات نشان ميدهد كه پرنده دچار دردهاي شديد دروني است و هر وقت از اين حالت رها شود به خواب عميقي فرو مي رود.
علت بيماري: هنوز كاملا مشخص نشده ولي بيشتر علت آنرا در اثر كثيف بودن مواد غذايي و نارسايي آن ميدانند.
مداوا: چنين پرنده اي را بايد فورا از پرندگان ديگر جدا نمود. ابتدا يك قطره روغن كرچك يا روغن زيتون به حلق پرنده چكانده شود و بعد تمام دانه هاي سفت و خشك از قفس او خارج شده و به جاي آن دانه هاي خيس كرده گذارده شود و بعد از آن تريد نان وشير درست كرده و نصف زرده تخم مرغ سفت پخته را در آب خوب مخلوط نموده و به روي آن چهار يا پنج قطره شربت خولان (خليان) (Gomme Arabique) و مقدار كمي دانه خشخاش بپاشيد و از داروهاي ضد عفوني مصرف داخلي مانند شربت Dianimol و يا ت.ث.پ ده قطره در آب آشاميدني پرنده بيمار بريزيد.
قفس پرنده بيمار نيز روزها بايد در معرض تابش اشعه آفتاب قرار گيرد و شبها هم دور و اطراف قفس كاملا پوشانيده شود. گرم بودن جاي اين پرنده از مراحل اوليه معالجه او مي باشد.
چنانچه بعد از ۴۸ ساعت آثار بهبودي در بيمار مشاهده شد ديگر احتياجي به استفاده از داروهاي ضد عفوني نيست ولي به جاي آن 5 قطره از مخلوطي كه گفته مي شود در آب او بريزيد: اسيد سولفوريك معطر (Aromatic Sulphuric Acid ) ، جنتيانا (Gentiana ) ، و كلمبو (Colombo) كه به ميزان مساوي از هر كدام مخلوط شده و سپس 5 قطره از آن در آب آشاميدني پرنده ريخته شود.
تنفس صدا دار:
اين بيماري به دو علت بوجود مي آيد: ۱- تغييرات شديد و ناگهاني دما ۲- تغذيه از دانه هاي كثيف و آلوده به گرد و فضولات خود يا قناري هاي ديگر.
علامت اين بيماري تنفس با صدا و با منقار نيمه باز است . در عين حال نفس بريده بريده مي باشد.
درمان: استفاده از شربتهاي سينه و داروهاي ضد سرفه و مخلوط كردن يك قاشق چايخوري الكل طبي رقيق با دو قطره گليسيرين در آب آشاميدني پرنده .
و يا حل كردن يك قرص قابل حل ۵۰ ميليگرمي ترامايسين در يك فنجان آب و ريختن آن در جاي آب پرنده است. اين محلول براي برونشيت ، سرما خوردگي و اسهال پرنده نيز مفيد است.
عفونت با باکتری ای کولای ( e.coli infection )
عامل اين بيماری اشرشياکولای است و بين بسياری از گونه های پرندگان مشترک بوده و باعث بيماری ميشود . برخی از انواع آن قدرت بيماريزايی شديدی دارند و ساير انواع آن در تحت شرايط خاص مانند همراه شدن با شاير بيماريهای ويروسی و باکتريايی و يا شرايط بد نگهداری همراه با استرس های زياد بيماريزا می گردند .
علائم بيماری بسته به حاد بودن و يا تحت حاد بودن بيماری متفاوت است . در صورتی که باکتری وارد خون شود , موجب کز کردن پرنده و مرگ سريع او می گردد ولی اگر باکتری در اندامهای مختلف جايگزين شود موجب عوارض متفاوتی می گردد . گاهی اوقات وارد دستگاه تنفس شده و عوارض تنفسی می دهد که معمولا ناشی از تهويه بد محل نگهداری پرنده و گرد و خاک زياد می باشد اگر در مفاصل موضعی شود تورم مفصل و پادرد ايجاد می کند . در صورتی که وارد مجرای تخم شود موجب چسبندگی تخم و عفونت مجرا و نهايت مرگ می شود در دستگاه گوارش اسهال ايجاد می کند . در جوجه ها يا موجب تلفات قبل از خروج تخم می شود و يا جوجه به دنيا آمده ضعيف و کوچک بوده , دچار اسهال شده و بزودی تلف می گردد .
تولك بي موقع:
در اين حالت قناري خارج از فصل مربوط گرفتار تولك مي شود. و اين را نبايد بعنوان يك بيماري تلقي كرد بلكه بروز ان در اثر عدم رعايت بعضي از شرايط زندگي قناري و يا از آثار و عواقب ابتلا به يك مرض ديگر است.
علت : در سه مورد ميتواند تولك بي موقع بوجود آيد:
۱-بي نظمي و اختلال در وضع نگهداري. از جمله ميتوان به تغييرات شديد دماي محيط ، خاموش و روشن شدن چراغ اتاق قناري و يا تابش مستقيم نور بر روي قفس قناري در تمام طول شب و يا وجود سر و صداهاي ناهنجار اشاره كرد.
۲-وجود تغذيه نامناسب و فاقد مواد پروتئيني و نشاسته و مواد معدني در جيره غذايي پرنده.
3- و علت ديگر ابتلاي قناري به تولك بي موقع پس از ابتلاي آن به بيماري كنه .
درمان: در موارد ۱ و۲ با مناسب نمودن محيط و غني كردن جيره غذايي پرنده و استفاده از مواد مغذي پس از مدت كوتاهي پرنده درمان خواهد شد. ولي چنانچه تولك از عوارض حمله كنه به قناري باشد بايد توجه بيشتري به آن مبذول داشت زيرا قناري نيازمند تقويت و توجه بيشتري مي باشد.
در كنار دانه هاي معمولي نيز بايد روزانه از مخلوط : منداب+بلغور + دانه خشخاش و شاهدانه نيز استفاده كرد
استفاده از ظرف حمام براي قناري هر روز صبح. چنانچه قناري از استحمام خودداري نمود بايد بوسيله پاشيدن آب او را وادار به استحمام كرد.
سالمونلوز (salmonellosis)
اين بيماری در اثر تعداد زيادی از گونه های مختلف باکتری از جنس سالمونلا ايجاد می شود.اکثر گونه های اين باکتری بين حيوانات مختلف و حتی انسان مشترک می باشند و درجات مختلف بيماری را ايجاد می کنند . اين بيماری ممکن است از سه راه مختلف پرنده را مبتلا کند .
الف- آلودگی موجود در غذای مصرفی پرنده ( خصوصا تخم مرغ ) .
ب- آلودگی غذای پرنده با مدفوع جوندگان و يا فضولات پرندگان مبتلا .
ج- تماس مستقيم با پرنده تازه خريداری شده ای که يا درد وره کمون بيماری است و يا به صورت ناقل به ظاهر سالم ميکروب را از خود دفع می کند .
به ندرت نيز انتقال بيماری از طريق دست انسانهای مبتلا به سالمونلا و يا گزش انگل های خارجی مانند کک ها اتفاق افتاده است . در اين ارتباط نکته بهداشتی بسيار مهم اين است که برخی از انواع سالمونلا در پرنده ايجاد بيماری نکرده و از طريق مدفوع به محيط خارج وارد گشته و در صورتی که با مواد غذايی مورد مصرف انسان تمای پيدا کند موجب مسموميت های شديد غذايی تا حد مرگ می شود. علائم بيماری ناشی از اکثر سالمونلا های مختلف در انسان شامل عوارض گوارشی و مسموميت غذايی می باشد بجز گونه های خاص سالمونلا که در انسان ايجاد بيماری تب روده ( حصبه ) می کند . در قناری بسته به گونه سالمونلای عامل بيماری , سن پرنده مبتلا و شرايط نگه داری , علائم درمانگاهی می تواند متفاوت باشد . اکثرا در جوجه قناری ها موجب مرگ و مير در روزهای اول بعد از خروج از تخم ويا حتی درون تخم و گاهی به هنگام خروج از تخم می شود معمولا هنگامی که قناری ماده به اين بيماری مبتلا می شود , اکثر جوجه هايش ردون تخم از بين می روند و کمتر از%۲۰ درصد آنها سالم به دنيا خواهند آمد . جوجه های مبتلا يی که از تخم خارج شده اند , کوچک و ضعيف بوده و اکثر آنها دچار اسهال می باشند . در شکلهای ديگر بيماری که پرنده بعد از خروج از تخم مبتلا می شود , ممکن است عوارضی چون خمودگی - چرت زدن - اسهال - بی اشتها يی و پف کردن را از خود نشان دهد . همچنين چند ساعت قبل از مرگ دچار لرزش - تشنج و غش شده و بالاخره تلف می شود . درمان بايد براساس کشت ميکروبی و آنتی بيوگرام انجام شود تا موثرترين داروی ممکن بکار رود .
سرماخوردگي:
علايم: پف كردن ، لرز ، عطسه ، نفسهاي تند و گاهي نيز يك قطعه سفيد و شفاف از بيني پرنده سرازير مي شود. اين بيماري در بعضي از قناريها با اسهال سفيد نيز همراه است. اين بيماري را نبايد با آسم اشتباه كرد.
درمان : استفاده از غذاهاي مقوي ، جلوگيري از كوران و تغييرات دما در محل نگهداري قناري بيمار.
يك قاشق مربا خوري از سولفات دومنيزي در نيم ليتر آب حل كرده و بجاي آب تا مدت ۲۴ ساعت به قناري بدهيد.
يك قاشق چايخوري روغن اكاليپتوس در يك فنجان آب جوش ريخته در جلوي سوراخ قفس نگهداريد بطوري كه پرنده از بخار متصاعد شده استنشاق نمايد ولي اين كار نبايد زياد باشد زيرا ممكن است موجب خفگي پرنده شود. پس از ۲۴ ساعت آب اشاميدني مسهل دار پرنده را برداريد و بجاي آن آب آشاميدني كه در آن يك قرص ۵۰ ميليگرمي ترامايسين حل شده ، بگذاريد.
غذاي سبزي و پرتقال شيرين بايد همه روزه به پرنده داده شود يعني روزي دو بار صبح و بعد از ظهر تعويض شود تا از پلاسيدگي و ترشيدگي آن جلوگيري شود.
تشنج عضلات قناري:
گاه قناري به تشنج عضلات پا و گاهي نيز به تشنج عضلات معده مبتلا مي شود.
علت : يك دليل آن به محبوس بودن زياد در قفس است كه البته زياد مهم نبوده و زود گذر مي باشد. علت ديگر ايستادن در روي چوب نشيمن مرطوب است .
درمان: در تشنج عضلات پا بايد پاي قناري را در آب نيم گرمي كه قدري به آن خردل اضافه شده است مالش داد و يكي دو قطره روغن زيتون نيز به دهان پرنده چكاند. در تشنج عضلات معده تنها راه علاج همان چكاندن چند قطره روغن زيتون به دهان قناري است.
پاستورلوز( pasteurellosis )
عامل ايجاد کننده آن باکتری پاستولامالتوسيدا می باشد . عامل بيماريزا می تواند از طريق دستگاه تنفسی جراحات جلدی وارد بدن شود و موجب بيماری گردد . اين بيماری از جمله بيماری هايی است که بين پرندگان مختلف مشترک بوده و اکثر پرندگان به آن مبتلا می گردند . معمولا انتقال بيماری از طريق پرنده های ناقل به ظاهر سالم ويا جوندگان خصوصا موش رخ می دهد علائم بيماری بسته به ميزان مقاومت پرنده و قدرت بيماريزايی ميکروب می تواند متفاوت باشد . در شکل فوق حاد بيماری , پرنده بطور ناگهانی تلف می شود و از زمان کسل شدن پرنده تا تلف شدن او بيش از چند ساعت نمی گذرد و در طی اين زمان پرنده چشمهايش را بسته - پف کرده و هيچ عکس العملی نسبت به محيط اطراف خود ندارد . حتی بعضی اوقات مرگ هنگام پرواز يا در حال غذا خوردن و در حاليکه پرنده به ظاهر سالم می باشد اتفاق می افتد . در اشکال خفيف تر بيماری عوارض تنفسی مثل ناله کردن خفيف و يا ريزش اشک و ترشحات از چشم وبينی مشاهده می شود . گاهی اسهال نيز وجود دارد .
http://ilamcanary.mihanblog.com/بر گرفته از سایت
سعی کنین که قناریهای روشن رو با هم جفت کنین. البته رنگهای تیره هم خواهان خاص خودشو داره. اما اونی که مهمه اینه که سعی کنین جوجه های تک رنگ به وجود بیارین. پس رنگهای تیره رو با رنگهای روشن قاطی نکنین.در حال حاضر رنگهای سرخ ،پرتقالی، طلایی و سفید طرفداران بیشتری داره . پس اگه کسی امکان انتخاب داره و هنوز قناری نخریده می تونه در مورد انتخاب رنگ دقت کنه و در صورتی که مایل باشه از این رنگها خریداری کنه.
اما در مورد زمان جفت کردن قناریها باید عرض کنم که تا زمانی که کاملا قناریها آماده نشدن اونها رو جفت نکنین.پیش می یاد که ماده آماده هست اما نر کاملا آماده نیست . در اون صورت احتمال نطفه نگرفتن تخمها زیاده . و ماده ممکنه از روی مستی تخم بذاره در حالیکه جفت گیری کامل صورت نگرفته.
در صورتیکه نر آماده باشه اما ماده آماده نباشه در این صورت نری که کنار ماده باشه و ماده آماده نباشه خراب می شه و از مستی می یفته. اونوقته که در فصل جفت گیری از اون نر هیچ منفعتی به دست نمی یارید.
وقتی دیدین که نر محکم می خونه و مستی نشون می ده قفس ماده رو نزدیک قفس نر گذاشته و بذارین صدای همدیگه رو بشنون اما همدیگه رو نبینن.
بعد از مدتی که گذشت و این شدت مستی نر وماده شدیدتر شد اونها رو روبروی هم بذارین که همدیگه رو ببینن.
این رو بدونین که قناری هم احساس داره. پس امکان اینکه نر و ماده از جفتی که شما براش انتخاب کردین خوشش نیاد . در این صورت با هم جفت نمی رن. پس بذارین مدتی کنار هم باشن و همدیگه رو ببینن. اگه باز مستی کردن و نسبت به هم واکنش نشون دادن اونوقته که می تونین اونها رو کنار هم بندازین.
معمولا در این زمان قناری ماده رو به قفس نر راهنمایی می کنن . اما به نظر می رسه که اگه نر رو وارد قفس ماده کنین بهتره . مدتی که طول می کشه تا اولین تخم گذاشته بشه بستگی به شدت آمادگی نر و ماده داره.
اونچه که مهمه اینه که از همون اول چال نذارین. این خیلی مهمه. چون اگه زود چال رو بذارین ماده می ره می خوابه و اگه خیلی آماده باشه از روی مستی تخم می ذاره واونوقت نطفه نمی گیره. علاوه بر اینکه از ابتدا که شروع به ساختن لونه می کنه تا زمان تخم گذاری چند بار چال رو می سازه و خراب می کنه . اونوقت موقعی که تخم می ذاره مشاهده می کنین که می ره تخمشو کنار چال می ذاره یا حتی می ره جای دیگه از قفس خارج چال می ذاره. این بدین خاطره که قناری موقعی که زمان تخم گذاریش نزدیک می شه شروع به درست کردن لونه می کنه. پس باید بدونین که قناری کی جفت رفته تا زمان تخمینی تخم گذاشتنش رو حدس بزنین. سه روز قبل از اینکه تخم بذاره چال رو براش بذارین تا بره و لونه خودش رو بسازه. ماده زمانی که می خواد تخم بذاره پشتش ورم می کنه و حالت اون عوض می شه سنگین حرکت می کنه و فضله اون آبکی می شه. در این زمان دادن مقداری برگ کاهو برای راحت گذاشتن تخم مفیده. وقتی اولین تخم رو گذاشت اون رو بردارین و جاش چیزی مثه تخم بذارین. (این کار رو به آرامی و بدون ایجاد وحشت انجام دهید) و همین طور تا آخرین تخم همین کار رو بکنین .وقتی تخم آخر رو گذاشت همه تخمها رو یه جا بذارین زیر پای قناری تا اینکه جوجه ها با هم در بیان.
جوجه قناری در روزهای اول خیلی سریع رشد می کنه واسه همین هم جوجه هایی که با فاصله دو یا سه روز از تخم در می یاد امکان داره زیر پای جوجه های قبلی له شن و ازتغذیه شدن کمتری هم برخودارن. چون جوجه های بزرگتر اجازه نمی دن ماده به جوجه های کوچکتر غذا بده .پس در اومدن با هم خیلی مهمه.
به ندرت تخمهای چهارم به بعد نطفه داره. پس اگه قناری شما بیشتر از 4 تخم می ذاره احتمال در اومدن بیش از 4 جوجه بعیده. اگه بتونین این ریسک رو بپذیرین واسه اینکه ماده بتونه خوب تخمها رو نگه داره و بگردونه بیشتر از 4 تخم زیر پاش نذارین . یعنی تخمهای چهارم به بعد رو کنار بذارین.
وقتی ماده رو تخم خوابیده و نر در قفس ماده هست امکان داره به تخم خوری عادت کنن. پس هرازگاهی مقدار کمی غذای تخم مرغی برای اونها بذارین که تخمهای خودشون رو نخورن.
معمولا ماده های جوان در نگه داری جوجه ناشی هستن. پس اگه می خوان تا حدودی از ماده خودتون خیالتون راحت باشه ماده ای بخرین که یه فصل جوجه کشی رو طی کرده باشه .
اما برعکس اون نر باید جوان باشه. چون نر باید دارای نطفه باشه. معمولا قناریهای دارای سن بالا نطفه ضعیف دارن. مخصوصا که تغذیه خوبی هم نداشته باشه.
پس نر جوان و ماده با تجربه خریداری کنین. ماده جوان رو می تونین از ماده کارکرده به خوبی تشخیص بدین. ماده ای که قبلا تخم گذاشته از پشت اون کاملا معلومه. وبرآمده است اما ماده ای که تا به حال تخم نذاشته پس اون خشکه . یعنی حالت برآمدگی چندانی نداره.
اما نکته ای رو قبلا گفته بودم که اگه کسی صبر کنه و جوجه هاشو بعد عید بگیره خیلی بهتره. من بر نظر خودم پافشاری می کنم. اما این بدین معنا نیست که اگه قناریاتون آماده هستن اونها رو جفت نکنین . چون در این صورت از مستی می یفتن. و می رن تو پرریزی. اما اگه بتونین طوری قناریاتون رو نگه داری کنین که نزدیکای عید آماده جفت شن این خیلی بهتره.
اینطور که نرها رو در یه قفس و ماده ها رو هم در یه قفس دیگه نگه دارین. و نذارین که چراغ توی اتاق تا دیروقت روشن باشه. اگه قناریهای با رنگ روشن دارین سعی کنین در جایی که نور شدید نداره نگه داری کنین.و از دادن دانه هایی که باعث مستی می شه پرهیز کنین.
همه داروها مخصوصا آنتی بیوتیک های ایرانی برای پرندگان مفید نیستند و در برخی از موارد امکان مرگ با ضعف در پرنده را ایجاد مینمایند .
البته داروهای مؤثر خارجی هست که بتواند در بهبود بیماریها وتقویت پرندگان مؤثر باشد که مجمعی از آنها را گرد آوری کرده و در اختیارتان قرار میدهم .
برخی از ویتامین ها :
multivitamin : برای تامین ویتامین بدن پرنده (بهتر است از مولتیویتامین کودکان استفاده شود)
vitaforce : برای تقویت عمومی پرنده استفاده میشود .
vitamin a : برای تامین ویتامین آ برای سلامتی پرنده .
vitamin b3 : جهت تامین ویتامین ب3وشادابی پرنده .
vitamin d : تامین ویتامین دی
calcum : برای تامین کلسیم و جلابخشی پرها
برخی از داروها برای بیماریهای عفونی
Advocin : جهت درمان عفونتهای دستگاه تنفسی وگوارشی
Bactocid : درمان عفونت دستگاه تنفسی و گوارشی و درمان اسهال
Antiasma : جهت درمان عفونت دستگاه تنفسی و درمان آسم
Flaxid : برای درمان عفونت دستگاه گوارش
Fungcid : برای درمان عفونت های قارچی
داروهای مؤثر در ورم روده
Pronet : برای درمان مشکلات روده ای ( اسهال و ورم روده )
Protec : جهت درمان ورم روده
Anticeplus : برای درمان ورم روده خارج از زمان جفت گیری
Protozon : برای درمان آلودگیهای روده ای
ضد ویروس وحشرات مضر
Mazoten : درمان شپشک وانگلهای خارجی
Ocenet : پودر ضد شپش و کنه
معرفی داروهای مؤثر دیگر
Neovet : برای درمان دستگاه گوارشی و پیشگیری از مرگ و میر جوجه ها
Oceferol : جهت آماده سازی پرنده ها برای جفت اندازی و تقویت نطفه قناری نر
Antolin : درمان شقاق پا
Hexen : برای ضد عفونی کردن زخمهای دهان وبا و ابتنی دادن پرنده در محلول
Pandoderm : درمان پا درد و تورم همراه با سرخی ساق پا
Ocecolplus : درمان ورم کبد همراه با پا درد
Moltoforce : جهت تولک بردن سریع پرنده
Osteopa : جهت تقویت کیفیت پوسته تخم
Cria : پیشگیری از مرگ ومیر جوجه ها و تقویت رشد آنها
Ocecream : جهت سرعت بخشیدن به درمان شقاق پیشرفته
Powersorce : جهت نیروزائی در پرنده
Egg stop : جهت قطع نمودن تولید تخم در پرنده ماده
Minoplus : سنگریزه و موادمعدنی جهت مصرف در طول سال
Bioserin : جهت درمان عمومی پرنده به شدت مریض
برگرفته از سایت http://talarghanari.persianblog.com/
بر گرفته از سایت http://talarghanari.persianblog.com/
سالهاست كه آبله پرندگان شناخته شده است. در ابتدا آنرا يك بيماري منحصر از ساير بيماريها مي دانستند. ملاحظه شده در پرندگاني كه به صورت گروهي در يك مكان نگهداري مي شوند بيماري بروز مي كند. آبله پرندگان شبيه آبله ساير پستانداران و انسان است . مانند آنها زخم هايي ايجاد مي كند ولي به انسان و ساير پستانداران سرايت نمي كند. شدت بيماري بر حسب نوع ميزبان متفاوت است. بعضي از آنها در نوع به خصوصي خطرناكتر هستند و در بعضي ديگر حتي قادر به ايجاد بيماري نيستند و يا اگر پرنده اي به آن مبتلا شود در آن امنيت ايجاد مي كند. تحريك و توليد آنتي بادي بستگي به نوع ويروس دارد. پرندگاني كه به بيماري مبتلا مي شوند ، پس از بهبودي ، امنيت دائمي كسب مي كنند. بعضي از انواع ، حتي به حالت خفيف بيماري مبتلا مي شوند و امنيت بر ضد يك يا چند نوع آبله پيدا مي كنند. مثلا نوع كبوتري ، هم كبوتر و هم قناري را از ابتلاي به آبله حفظ مي كند. ويروس قناري كه بيماري شديد با تلفات زياد در قناري توليد مي كند ، در كبوتر و ساير پرندگان بيماري شديدي ايجاد نمي كند و در مقابل امنيت بسيار خوبي در كبوتر و ساير طيور به وجود مي آورد.
علائم كلينيكي بيماري:
آبله ابتدا پوست و اعضا زير پوست سر و حفره هاي مربوطه را آلوده مي كند. .ويروس در سلولهاي پوست ، رشد نموده و تكثير مي شود. سپس آنها را تخريب كرده ، مي تركاند و در نتيجه ، ترشح لنف را تحريك مي كند. زخم هاي پوست متورم مي شوند و حالت طاول به خود مي گيرند كه به اندازه هاي مختلف و جدا از هم قرار مي گيرند. طاولها پر از مايع و مملو از ويروس مي باشند. پس از تركيدن تاول ها پوست روي آنها زرد رنگ و نكروتيك مي گردد. اين زخم ها در اثر آلودگي ثانويه متورم و شكل زگيل به خود مي گيرند و گاهي نيز زخم ها در اثر آلودگي باكتريها باعث نكروز مي گردد.
ترشحات چشمها ، پلكها را بهم مي چسباند و پرنده نابينا مي شود. گاهي نيز هجوم خون شديد در چشم بوجود مي آيد. تورم پلك چشم يك حالت پف كرده به چشم ميدهد و ترشحات صاف از چشم جاري ميگردد.
پلك سوم به طرف وسط چشم كشيده مي شود . به طوري كه نصف آن بسته به نظر ميرسد. پرهاي اطراف سر غالبا آلوده و كثيف مي شوند. اشتها كم و گاهي به كلي قطع ميگردد. با اين حال اشتها در بعضي از پرندگان طبيعي مي ماند. ولي در عرض چند روز ممكن است تمامي جمعيت پرنده ها در يك مكان نگهداري آلوده شوند. چشم آنهايي كه از همه زودتر مبتلا مي شوند داراي ترشحات غليظ و چركي است.
همچنين زخم هايي در نزديك بيني و منقار و ساير نواحي نرم توليد مي شود كه در كبوتر و قناري مشابه آنها در روي پا و گاهي بال نيز ايجاد مي شود. پس از اينكه پوست روي زخم ها افتاد ، جاي آنها باقي مي ماند. گاهي اين زخمها در دهان ، حنجره و قسمت هاي مخاطي ديده مي شود كه سفيد رنگ و متورم است. گاهي لايه هايي از سلولهاي مرده به وجود آمده و حالت ديفتريك به خود ميگيرد. سپس با انباشتگي و بهم پيوستگي سلولها مخاط ورق ورق مي شود و كنده شده و مي افتد و زير آنها نسوج تازه و قرمز رنگ نمايان ميگردد.
موقعي كه زخم آبله در حنجره ايجاد مي شود ، نفس كشيدن پرنده مشكل ميگردد. اغلب نفس نفس مي زند. اين حالت همزمان با ورود ويروس در خون ايجاد مي شود ولي اگر شدت ويروس و يا مقدار آن زياد باشد پرنده تلف ميگردد. اكثرا شدت ويروس زياد نيست و در نتيجه مرگ كمتر اتفاق مي افتد. در حالات شديد آبله در قناري ، ويروس در داخل سلول رشد كرده و تكثير مي شود. در نتيجه در نسوج داخل و همچنين در پوست و مخاطات ، ترشحاتي كه گاهي صاف و زماني خوني است بوجود مي آيد. در ضمن تورم ريه هم ديده مي شود.
معالجه و پيشگيري:
به طور كلي داروي اختصاصي براي معالجه بيماريهاي ويروسي وجود ندارد. پيشگيري به شكل واكسيناسيون ، بهترين روش كنترل بيماري است. برداشت زخم هاي پوستي و شتشو با جوش شيرين 5 درصد وبرداشت زخم هاي ديفتريك از مخاطات و ماليدن گلسيرين يده در محل زخم ، شتشوي چشم با يك تا 2 درصد نمك ، ماليدن آنتي بيوتيك هاي قوي به داخل چشم ، همچنين استفاده از پماد اكسي تتراسيكلين و يا كلراتتراسيكلين چشمي ، به بهبودي چشم كمك مي كند كه تا يك هفته ممكن است طول بكشد. اگر هجوم خون شديد باشد ، شتشو با چايي پر رنگ با دماي 40 درجه كمك خواهد كرد. بهترين روش پيشگيري ، مايه كوبي در كشاله بال با واكسن استيل است.
آبله غالبا در كشورهاي مناطق گرمسيري و معتدل بروز كرده و در كشورهاي سردسير تنها در فصل تابستان شايع و عمدتا به وسيله حشرات منتقل ميگردد. البته پرندگان وحشي نيز در گسترش بيماري نقش دارند. گرچه انتقال بيماري اغلب مستقيم صورت ميگيرد ولي گاهي در اثر غذاي آلوده نيز امكان سرايت بيماري وجود دارد.
۱- نوسان حرارتی و يا بلند شدن مکرر قناری ماده از روی تخم ( نامناسب وغير يکنواخت خوابيدن پرنده برروی تخم ها ) .
۲- رطوبت کم يا خيلی زياد اتاق نگهداری پرنده ها .
۳- ضعف وفقر تغذيه والدين .
۴- بيماری های مختلف ميکروبی .
دونکته اساسی راکه مورد قبول وتصدیق همه است یادآورمی شویم :
۱- دوقناری که دارای عیب مشترک هستندنباید باهم جفت گردند . مثلا هر دو دارای سربدقواره وزشت باشند .
۲ -دوزرد سیریا دو زرد کم رنگ یا دوابلق یا دوهمرنگی که از هرلحاظ رنگهای آنها مشابه هم میباشد نباید باهم جفت شوند .
دو قناری زردرنگ به نظرمی آیدکه باید جوجه های خوشرنگ و خوبی بدهند ولی تجربه نشان داده است که اگر در نسل اول بعضی از جوجه های آنها دارای رنگ قابل ملاحظه ای باشند در عوض از لحاظ شرایط دیگر دارای مزایای خوبی نخواهند بود .
اگر کسی بخواهد جوجه قناری زرد خوش رنگ و باشرایط خوب بدست آورد باید یک قناری زرد کم رنگ را بایک قناری زرد پررنگ جفت نماید .اگر چه لانه پر از جوجه های زرد پررنگ نخواهد شد ولی هرچه زرد پررنگ یا زرد کم رنگ است ازنوع بهتر و دارای آواز و شرایط عالی و پر خوب خواهد بود .
برای اینکه نتیجه جفت گیری مطابق میل شما باشد از سابقه و شچره قناری باخبر باشید. مثلا اگر منظور شما از جفت کردن دو قناری زرد کم رنگ و زرد پررنگ داشتن جوجه زرد یکدست باشد و شچره قناری نشان بدهد که درمیان پدران و مادران گذشته قناری ابلق یا سبز وجود داشته ممکن است به جای جوجه زرد در لانه جوجه ابلق یا سبز دیده شود .
یک جفت خوب عبارت است از یک ماده قناری زرد کم رنگ با یک قناری نر ابلق یا زرد سیر . رنگ سبز تیره پدر اغلب در جوجه ها به رنگ قهوه ای تیره تبدیل میشود .از نقطه نظر علمی رنگ مسلط بیشتر رنگ زرد است نه رنگ سبز . علایم ولکه های رنگی طرف نر درجوجه ها درتشکیل رنگ تاثیری ندارند مگر این که اجداد طرف ماده درهمان علایم ولکه ها سهم مشترکی داشته باشند .
خلاصه اینکه جفت گیری صحیح عبارتست از جفت نمودن دو رنگ متباین ومخالف بایکدیگر .
ازنقطه نظر درشتی قناری هم باید هردو یا اقلا یکی دارای جثه قابل ملاحظه باشد و هیچ وقت نباید از دوقناری کوچک انتظار جوجه درشتی را داشت و اگر هم چنین اتفاقی بیفتد در نسلهای بعد اندازه جوجه به اجداد خود برخواهد گشت .
الف - عدم آماده سازي قناري هاي نر وماده براي جفت گيري وامتناع آنها از جفت گيري .
ب – جفت گيري موفق قناري هاي نر وماده ولي عدم تشكيل نطفه در تخم ها .
ج – جفت گيري موفق قناريهاي نروماده همراه با تشكيل نطفه در تخم ها ولي مرگ جنين در داخل تخم ويا ظرف چند روز پس از خروج از آن .
در اين مرحله جوجه قناری کامل شده وحتی پوسته تخم را نوک زده ولی توانايی خروج از آنرا نداشته وتلف شده است که می تواند به علل زير باشد :
۱- عدم رطوبت کافی اتاق نگهداری قناری ها .
۲- عدم آبتنی پرنده ماده در روز آخر خوابيدن بر روی تخم ها .
۳- عفونت باکتريايی .
۴- ضخامت نامناسب پوسته تخم و کلفت بودن آن .
1- وجود بيماريهاي مزمن در بين پرندههاي نر وماده .
2- عدم تغذيه صحيح در دوران تو لك وپس از آن .
3- مصرف آنتي بيوتيكها وموادشيميايي مضر .
4- عدم رعايت محدوديت جوجه كشي در فصل جفت گيري يا به عبارتي جوجه كشيدن بيش از توان قناري ها در فصل قبل .
5- وجود سموم قارچي ناشي از كپك زدگي در دان .
6- رعايت نكردن برنامه صحيحي روشنايي با افزايش تدريچي مدت طول روشنايي در طي 24 ساعت .
7- كهولت سن يا عدم بلوغ جنسي پرنده .
۱-سهره نر با سن ۴سال و حتی بیشتر که رام بوده و آرام میباشد تهیه فرمایید۰
۲-سهره نر را بصورت تنها در محلی که پرنده دیگری را نبیند نگهداری نمایید۰
۳- مقدار کم غذای تخم مرغی برای سهره در نظر بگیرید و حداقل درهفته سه روز این غذا را در اختیار سهره قرار دهید . تغدیه اصلی سهره با شاهدانه باشد و مقدار کم هفت تخم نیز دردسترس او قرار دهید ۰
۴- سهره مذکور میباید مست شود و بصورت مرتب آواز خوانی نماید . آواز خوانی باید به نحوی باشد که زمانیکه قفس سهره را دست خود دارید پرنده بازهم آواز بخواند. بقول معروف پرنده پرو شود۰ظرف مخصوص آبتنی بصورت یک روز درمیان در دسترس سهره قرار داده شود ۰
۵- یک قناری ماده که از لحاظ جثه درشت نباشد را انتخاب نمایید .قناری ماده چنانچه از نژاد مخلوط قناری رنگی - حمال - با قناری فری باشد مناسب تر خواهد بود .
۶-قفس قناری ماده را برای مدتی در میان قفس دو قناری نر مست که قرص میخوانند قرار دهید بنحوی قفس را بپوشانید که قناری ماده . نرها را نبیند۰
۷- داخل قفس ماده یک لانه مناسب قرار دهید. ظرف مخصوص آبتنی بصورت یک روز درمیان در دسترس قناری قرار داده شود ۰
۸- قناری ماده زمانیکه کاملا آماده شد و تمایل به جفت گیری و لانه سازی را نشان داد به محلی که قفس سهره قرار دارد ببرید و قفس او را درکنار قفس سهره قرار دهید۰
۸- چنانچه سهره مناسب بوده ومست باشد مانند قناری نر می تواند با آواز خوانی ماده را بسمت خود جذب نماید۰
۹- بعد از حدود ۳ روز - به تشخیص شما هم بستگی دارد - سهره را بداخل قفس قناری ماده وارد کنید ۰
۱۰- توصیه میکنم برای اینکه یک سهره مناسب داشته باشید همواره در بین قناری های ماده که بصورت مجزا از نرها نگهداری میکنید جوجه سهره پرورش دهید که طی دوران رشد خود بتواند براحتی با قناری ها خو بگیرد و قناریهای ماده نیز به سهره عادت کنند۰
۱۱ - کار بسیار دشواری در پیش دارید صبور باشید ۰
از آنجایی که قناری ها گیاهخوارند باید از دانه هایی تغذیه کنند که حاوی مواد ضروری همچون پروتئین ها و چربی ها و کربوهیدرات ها و مواد معدنی و ویتامین ها و کلسیم باشند. به همین دلیل مصرف مخلوطی از دانه ها ضروری می باشد.
در کشورهای اروپایی دانه قناری یا تخم کتان را چون حاوی مقادیر کافی پروتئین نمی باشد با دانه منداب یا شلغم که انرژی و چربی زیادی دارد مخلوط میکنند. درصد کمی نیز از دانه هایی چون رامتیل و خشخاش و برزک و شاهدانه و کاهو و ارزن و جو به جیره قناری میافزایند. در کشور ما به این مخلوط اصطلاحا هفت تخم میگویند.
نکته : هر دانه ای که به پرنده می دهید باید خشک و شفاف و تازه و عاری از هرگونه گرد و خاک باشد.
سبزیجات تازه جز اصلی رژیم غذایی قناری است. (کاهو و اسفناج و برگ گل قاصدک و شاهی و کرفس و ...)
میوه هایی مانند سیب و موز و پرتقال را می توان قطعه قطعه کرد و بین میله های قفس قرار داد.
نکته : بهترین زمان برای مصرف آنان صبح است.
بیسکویت و نان خیسانده شده در شیر و تخم مرغ آب پز و کیک آغشته به کره حیوانی یا بادام زمینی (گیاهی) نیز جزء غذاهای تقویتی مناسب برای پرنده شما محسوب می شود.
نکته : همیشه باید آب تازه برای پرنده مهیا باشد. در غیر این صورت پرنده ظرف مدت ۲۴ ساعت خواهد مرد. ظرف آب را باید هر روز تمیز و مجددا از آب پر کرد.
نکته : چنانچه رژیم غذایی بد و یا شرایط پرورشی نامناسب اعمال شود موجب بیماری پرنده خواهد شد.
خوراك نرم (خوراك پرورشي )
مقداري تخم مرغ كه بايد حتما 25 دقيقه در آب جوش جوشانده شود و مقداري آرد سوخاري به اضافه سبوس گندم و كمي هويج رنده شده كه قبلا بايد آب آن را گرفته باشيد و چند قطره روغن زيتون يا روغن ماهي به اضافه مقدار كمي جوانه گندم غذاي پرورشي را تشكيل مي دهد. البته اين رژيم نيز بسته به نژادهاي مختلف قابل تغيير است.
مقدار هر يك از مواد براي تقريبا 30 عدد قناري به شرح زير مي باشد.
تخم مرغ 1عدد
هويج متوسط 1 عدد
آرد سوخاري 5 گرم
سبوس گندم 2 گرم
جوانه گندم 2 گرم
روغن ماهي یا روغن زیتون 2 گرم
تخم مرغ رنده شده را با آرد سوخاري مخلوط نماييد هويج را نيز رنده كنيد و آب آن را بگيريد سپس با روغن ماهي مخلوط و به مخلوط قبلي اضافه نماييد.سبوس و جوانه گندم را به آن اضافه كنيد. مي توانيد به جاي پودر سبوس و جوانه گندم از مكمل هاي ويتامينه و غني شده كه به صورت آماده در بازار است استفاده كنيد. حداقل روزي 2 بار اين خوراك پرورشي را در اختيار جفت قرار دهيد تا با آن جوجه ها را تغذيه كنند. جوجه ها تا سن حدود 50 روزگي به اين غذا نيازمندند.
بعد از جدا كردن جوجه ها از والدين علاوه بر خوراک پرورشی مي توانيد از جوانه تازه دانه ها نيز استفاده نمائيد. این روش نیز در بین بعضی اساتید مرسوم است .چون جوجه ها هنوز قدرت كافي و لازم براي شكستن دانه ها را ندارند بايد دان مخلوط به غير از تخم خرفه را (زیرا در آب لزج می شود ) به مدت 12 ساعت در آب خيسانده وسپس آب آن را عوض نمائيد اين كار را 2 تا 3 بار انجام دهيد بعد به مدت 24 ساعت در دستمال مرطوب و در جاي خنك قرار دهيد حالا دانه ها براي جوجه ها آماده مي باشند و مي توانيد آن را استفاده كنيد. نكته مهم اينكه مقداري در اختيار جوجه قرار دهيد كه روزانه مصرف گردد و از ماندن و فاسد شدن آن جلوگيري كنيد .
2- نژادهای رنگی (COLOR CANARIES )
- رنگهای کاروتنی
- قرمز(RED FACTOR)
- موزائیک
- موزائیک قرمز
- برنزی و ...
- رنکهای ملا نینی
- زرد
- طلائی
- اوپال
- ایزابل و ...
- رنگهای آلبینیسم
- سفید خالص
- سفید قهوه ای پاستل
- سفید توپاس و...
1- نژادهای آواز خوان ( SONG CANARIES )
- نژاد رولر هارتس آلمانی (HARZ ROLLER )
- نژاد آبزن بلژیکی (WATER SLAGER)
- نژاد تیم برادو اسپانیایی ( SPANISH TIMBRADO)
- نژاد آواز خوان امریکائی ( AMERICAN SINGER)
- نژاد آواز خوان روسی یا مسکوی (RUSSIAN SINGER)
- نژاد آواز خوان ایرانی یا موقوم (PERSIAN SINGER)
3- نژادها با فرم بدنی خاص ( TYPE CANARIES )
- نژاد لانکشایر(LANC SHIRE)
- نژاد یورکشایر(YORK SHIRE)
- نژاد نورویچ( NORWICH)
- نژاد کا کلی کرستد (CREST)
- نژاد کاکلی گلستر(GLOSTER)
- نژاد فری پاریسی ترمپت (PARISIN FRILL)
- نژاد فری پاریسی مرینگر (MERINGER)
- نژاد فری شمال هلند (NORTHERN DUTCH FRILL)
- نژاد فری جنوب هلند ( SOUTH DUTCH FRILL)
- نژاد فری سوئیسی ( SWISS FRILL)
- نژاد فری میلانی ( MILANESE FRILL )
- نژاد فری پادوآئی ( PADUAN FRILL )
- نژاد فری ماکیژ ژاپنی (MAKIGH )
- نژاد جیبر ایتالیائی ( GIBBER ITALICUS )
- نژاد جیبوسو اسپانیائی ( GIBOSO ESPANOL )
- نژاد ملادو تینرفنو ( MELADO TINERFENO )
- نژاد هوسو ژاپنی ( JAPANES HOSO )
- نژاد بوسو بلژیکی ( BELGIAN BOSSU )
- نژاد مونیخی ( MUNICH CANARIES )
- نژاد برنی ( BERNESE CANARIES )
- نژاد رازا اسپانولا ( RAZA ESPANOLA )
- نژاد لیزارد ( LIZARD CANARIES )
- نژاد اسکات فنسی ( SCOTCH FANCY )
- نژاد بوردر فنسی ( BORDER FANCY )
- نژاد فایف فنسی ( FIFE FANCY )
- نژاد کولومبوس فنسی ( COLUMBUS FANCY )
- نژاد فنسی ایرلندی ( IRISH FANCY )
- نژاد فنسی لندنی ( LONDON FANCY )
- نژاد رسمی ایرانی (PERSIAN CANARIES )
ناحیه مخرج قناری نر آماده جفت گیری دارای برآمدگی بوده و از سطح شکم بالاتر است. با بال های نیمه آویزان مدام به این سو و آن سو می پرد و هنگام آواز خواندن پا می کوبد. به عنوان یک اصل کلی قناری نر آماده باید قرص بخواند و ریزه خوانی نکند.
قناری ماده نیز هنگامی که آماده جفت گیری می شود فعالیتش زیاد شده بی قراری کرده و مرتب در قفس پرواز می کند و با صدای لرزان آواز جفت یابی می خواند. وقتی بر روی چوب می نشیند بالهایش نیمه آویخته شده و دمش را بالا گرفته به طرف جلو خم می شود. برخی از قناری های ماده پرهای سینه خود و یا تکه هایی از روزنامه های کف قفس را می کنند و در گوشه ای جمع می کنند.
روش معمولی
پرنده نر و ماده را جدا از هم به نحوی که قادر به دیدن و شنیدن صدای یکدیگر باشند قرار دهید و خوب تغذیه شوند. سپس قفس ها را رفته رفته به هم نزدیک تر کنید در صورتی که هیچگونه حالت تدافعی یا ترس و خجالت بین آنها مشاهده ننمودید آنگاه زمان یکی کردن فرا رسیده است.
نکته : مراقب باشید هر دو جفت از سلامت کافی برخوردار باشند و مطمئن شوید که یکی از آنها نر و دیگری ماده است.
نکته : در جفتی که خود یکدیگر را انتخاب کرده باشند تعداد و نحوه پرورش جوجه ها به بهترین صورت ممکن انجام می گیرد.
نکته : قناری هایی که به نزاع و زد و خورد شدید می پردازند باید هرچه زود تر جدا شوند.
نکته : برای دوران جفت گیری از غذاهای تقویتی (تخم مرغ و نان سوخاری و شیر خشک بچه و عسل و شکر و دانه های متفاوت) استفاده کنید.
یک نر و چندین ماده
روش دیگر نکثیر نگهداری سه یا چهار قناری ماده همراه با یک نر در یک قفس بزرگ یا پاسیو است.
یک نر به طور مجزا برای چندین ماده
در این روش که خصوصا توسط اشخاص با تجربه انجام می شود چندین ماده به طور انفرادی در قفس های کوچکی نگهداری می شوند. به محض آنکه ماده تمامی تخم هایش را بگذارد نر گرفته شده و پیش ماده آماده بعدی رها می شود.
نکته : پرورش دهنده زمانی اقدام به قرار دادن نری نزدیک ماده می نماید که ماده آماده تخم گذاری بوده و لانه ای را حاضر و آماده کرده باشد.
لانه سازی
لانه تخم را بایستی۶- ۷ روز پس از کنار هم قرار دادن قناری در نیمه فوقانی قفس قرار داد. قناری ماده درست قبل از تخمگذاری لانه اش را می سازد. جهت پوشاندن داخل لانه می توان تکه های پنبه پشم و یا پارچه کهنه که به صورت رشته رشته در آمده اند استفاده کرد.
تخم گذاری
قبل از شروع تخم گذاری در زیر دم و نزدیک مخرج قناری ماده یک برآمدگی بوجود می آید و پرنده ژولیده و پف آلود به نظر می رسد و به سختی نفس می کشد. او هر روز یا یک روز در میان تخم گذاشته تا در نهایت بین ۲ الئ ۶ تخم به رنگ آبی روشن با لکه های کوچک قهوه ای جمع شود. ۱۳یا ۱۴ روز پس از خوابیدن قناری ماده بر روی تخم ها جوجه ها سر از تخم بیرون می آورند.
نکته : معمولا تخم آخر کمی پر رنگ تر است.
نکته : اگر تا یک هفته پس از آمیزش موفقیت آمیز پرنده هیچ گونه تخمی مشاهده نشد به پرنده ماده دیگری احتیاج دارید.
نکته : برخی از ماده ها به خصوص آنها که جوان هستند و برای اولین بار تخم می گذارند ناگهان تخم ها را ترک کرده و از ادامه خوابیدن بر روی آنها خودداری می کنند.
نکته : در صورتی که قناری نر ضمن خوابیدن قناری ماده بر روی تخم ها نزدش باشد او را با خوراک داخل چلیکدان خود تغذیه می کند.
نکته:با شروع زمان خوابیدن پرنده بر روی تخم ها از حمام کردن او صرف نظر کنید و غذای تقویتی دوران جفتگیری را قطع کنید.
نکته : ۱۲ روز بعد از شروع خوابیدن پرنده بر روی تخم ها مجددا ظرف حمام را در دسترس پرنده قرار دهید.
به دنیا آمدن جوجه ها
آنها در ابتدا بدون پر و کور بوده و تا ۱۶ روز کاملا به مادر خود وابسته اند. از روز دوم بعد از تولد می توان دادن غذای نرم را شروع کرد. از حدود روز ششم به بعد پرنده ماده از روی جوجه ها برخاسته و بر روی چوب استراحت می کند. از حدود سن ۱۸ الی ۲۱ روزگی پر و بال جوجه ها شروع بع در آمدن می کند. در این زمان جوجه ها لانه را ترک می کنند.
نکته : هرگز در به دنیا آمدن جوجه ها از تخم به آنها کمک نکنید.
نکته : تا سن ۶ هفتگی باید غذای نرم در اختیار جوجه بگذارید.
نکته : ممکن است پرنده ماده جهت گذاشتن تخم های جدید شروع به ساختن لانه جدبدی بکند. اگر تصمیم دارید مجددا جوجه بگیرید جوجه ها را قبل از به دنیا آمدن جوجه های جدید از والدینشان جدا کنید.
نکته : به پرنده ماده اجازه دهید تا در طی هر فصل جفتگیری ۲ تا ۳ دوره تخم گذاری کرده و جوجه به دنیا آورد.
